تهیۀ نقشۀ روشنۀ تاجی جنگل‌های خزری با استفاده از داده‌های پهپاد (مطالعۀ موردی: جنگل شصت‌کلاتۀ گرگان)

نویسندگان

1 استاد گروه جنگلداری، دانشکدۀ علوم جنگل، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان

2 دانشیار گروه جنگل‌شناسی و اکولوژی جنگل، دانشکدۀ علوم جنگل، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان

3 دانشجوی دکتری جنگلداری، دانشکدۀ علوم جنگل، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان

4 دانشیار گروه جنگلداری، دانشکدۀ علوم جنگل، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان

doi
10.22034/ijf.2022.301540.1801
چکیده

تهیۀ نقشۀ روشنه‌ها با استفاده از روش‌های دقیق و داده‌های مناسب برای درک بهتر ساختار جنگل و مدیریت آن ضروری است. هدف این پژوهش، بررسی و مقایسه روش‌های استخراج روشنه در تهیۀ نقشۀ روشنه‌های تاجی با استفاده از داده‌های پهپاد در بخشی از تودۀ مدیریت‌شدۀ طرح جنگلداری دکتر بهرام‌نیا (شصت‌کلاته) بوده است. مدل ارتفاعی تاج با استفاده از مدل رقومی سطح تاج حاصل از داده‌های پهپاد و مدل رقومی زمین حاصل از داده‌های لایدار استخراج شد. استخراج روشنه‌ها با روش‌های آستانه‌گذاری مدل ارتفاعی تاج (ارتفاع و شیب ثابت و ارتفاع نسبی) و طبقه‌بندی شیء‌پایۀ مدل ارتفاعی تاج و اورتوفتوموزائیک پهپاد انجام گرفت. نقشۀ واقعیت زمینی نقطه‌ای و محدوده‌ای با استفاده از برداشت زمینی و تفسیر بصری اورتوفتوموزائیک پهپاد تهیه شد. ویژگی‌های محدوده‌ای روشنه (مساحت، محیط و پیچیدگی شکل) محاسبه شد. صحت نقطه‌ای و تطابق هندسۀ محدوده‌ای روشنه‌های استخراجی با نقشۀ واقعیت زمینی ارزیابی شد. نتایج ارزیابی صحت نقطه‌ای نشان داد که به‌کارگیری روش آستانۀ شیب 60 درصد با صحت کلی 7/91 درصد و ضریب‌ کاپای 87/0 دارای بهترین نتیجه بوده است. در ارزیابی تطابق محدوده‌ای، بیشترین تطابق روشنه‌های استخراج‌شده با روشنه‌های واقعیت زمینی در آستانۀ ارتفاع نسبی و آستانۀ شیب 60 درصد به‌دست آمد. کمترین میانگین خطای برآورد پیچیدگی شکل روشنه، با آستانۀ شیب 70 درصد مدل ارتفاعی تاج (15/0) و کمترین میانگین خطای برآورد مساحت (76/33 متر مربع) و محیط (80/16 متر) در روش طبقه‌بندی شیءپایه مشاهده شد. به‌طور کلی چنانچه تطابق هندسی محدوده‌ای روشنه‌ها مدنظر باشد، روش طبقه‌بندی شیءپایه با صحت کلی (89 درصد)، می‌تواند روشنه‌هایی با تطابق مناسب و کمترین خطای برآورد محدوده ترسیم کند.