بایسته های شکل گیری نظام تجاری جهانی عادلانه و شفاف
نویسندگان
1 استادیار، گروه مطالعات منطقهای، دانشکدة حقوق و علوم سیاسی، دانشگاه تهران
doi
10.22059/jpq.2015.54856چکیده
نظام تجاری چندجانبة جهان بهمثابة یکی از نظامهای فرعی نظام بینالملل کنونی از زمانی که در دوران پس از جنگ جهانی دوم در سال 1947 در شکل موافقتنامة عمومی تعرفه و تجارت (گات) ظهور کرد، انتقاد کشورهای مختلف را در پی داشته است. با تبدیل گات به سازمان جهانی تجارت در سال 1994، نهتنها نارضایتی کشورها از عملکرد این نظام از بین نرفته، بلکه در بسیاری از موارد افزایش هم یافته است. افزون بر آن، در کنار دولتها، جامعة مدنی نیز به مخالفت با عملکرد ناعادلانة این نظام برخاسته است. این وضعیت سبب طرح این پرسش شده که چه عواملی موجب عملکرد ناعادلانة نظام تجاری چندجانبة جهان شده است و تردید در مشروعیت این نظام و نهاد مدیریتکنندة آن یعنی سازمان جهانی تجارت وارد کرده است؟ این مقاله با این فرض به بررسی این موضوع میپردازد که عوامل ساختاری همچون فقدان عضویت فراگیر، غیردموکراتیک بودن فرایند تصمیمگیری، توزیع ناعادلانة منافع و نبود شیوههای کارامد احقاق حق از علل اصلی عملکرد ناعادلانة نظام تجاری چندجانبه است.
