تحلیل الگو و ساختار مکانی روشنههای طبیعی و حاصل از بهرهبرداری در جنگلهای هیرکانی با استفاده از روشهای آمار مکانی (مطالعۀ موردی: چمستان- نور)
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری جنگلداری، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران
2 استاد گروه جنگلداری، دانشکدۀ منابع طبیعی و محیط زیست، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران
3 دانشیار گروه جنگلداری، دانشکدۀ منابع طبیعی و محیط زیست، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران
4 دانشیار پژوهش، مؤسسه تحقیقات جنگلها و مراتع کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، تهران، ایران
doi
10.22034/ijf.2022.300286.1799چکیده
توزیع مکانی و سطح روشنهها پیامدهای مهمی برای رژیم نوری زیراشکوب و تجدید حیات درختان دارد که خود بر تنوع گونههای گیاهی تأثیرگذار است. پژوهش پیش رو با هدف بررسی الگو و ساختار مکانی روشنههای حاصل از بهرهبرداری و مقایسۀ آن با وضعیت روشنههای طبیعی در جنگلهای راش آمیخته در طرح جنگلداری سوردار- انارستان واقع در چمستان نور در استان مازندران اجرا شد. با آماربرداری صددرصد از همۀ روشنههای طبیعی و حاصل از بهرهبرداری، مختصات مکانی آنها ثبت و سطح روشنهها بهروش مثلثاتی اندازهگیری شد. بهمنظور تجزیهوتحلیلهای مکانی از آمارۀ او- رینگ، تحلیل واریوگرام و تابع همبستگی نشاندار (MCF) استفاده شد. نتایج نشان داد که بیشترین فراوانی روشنهها مربوط به سطح کمتر از 2 آر بود. الگوی کلی پراکنش روشنههای طبیعی و حاصل از بهرهبرداری تقریباً مشابه و حداکثر تا فاصلۀ 35 متری کپهای و سپس تصادفی بود و فقط روشنههای حاصل از بهرهبرداری تا فاصلۀ 168 متری ساختار مکانی را نشان دادند. ساختار مکانی روشنههای طبیعی نظم خاصی نداشت و بیانگر این نکته بود که روشنهها از نظر سطح مستقل از هم هستند و در اقدامات مدیریتی با هدف پرورش تودۀ روشنهها (آشفتگیها در مقیاس کوچک) با سطوح مختلف باید ایجاد میشد که متأسفانه این مهم در مدیریت تودهها در منطقۀ پژوهش کمتر مدنظر قرار گرفته است.