فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

ریشه‌کن شدن درختان بزرگ سبب تشکیل فرورفتگی‌هایی در محل ریشه و عوارضی بشقاب‌شکل در کنار آن می‌شود که به آن عوارض پیت و ماند گفته می‌شود. در این پژوهش برای بررسی تنوع گونه‌های گیاهی روی این عوارض، طرح جنگلداری دلدرۀ شهرستان نوشهر انتخاب شد. بدین منظور همۀ پیت و ماندها در سطح 70 هکتار شناسایی شد، حضور و فراوانی گونه‌های گیاهی روی این عوارض ثبت شد و در فاصلۀ 25 متری این عوارض، قطعات نمونه‌ای با ابعاد 4×2 متر به‌عنوان نقاط شاهد در نظر گرفته شد. سپس مقدار تنوع گونه‌ای گیاهی برای هر کدام از عوارض محاسبه شد. به‌منظور بررسی اهمیت نسبی گونه‌های گیاهی در هر یک از موقعیت‌ها، شاخص‌های فراوانی نسبی، تراکم نسبی و چیرگی نسبی نیز به‌دست آمد. مطابق نتایج، به‌جز شاخص سیمپسون، دیگر شاخص‌های تنوع و غنای گونه‌ای بین عوارض تحت بررسی، تفاوت معنی‌داری نشان دادند و در مقایسۀ دو موقعیت پیت و شاهد، موقعیت شاهد و در بین دو موقعیت شاهد و ماند، موقعیت ماند مقادیر بیشتری از شاخص‌ها را در بر داشتند. شاخص‌های یکنواختی پیت و هیل، بین موقعیت‌های شاهد و پیت و نیز شاهد و ماند تفاوت معنی‌داری نداشتند. بررسی اهمیت نسبی گونه‌های گیاهی نیز نشان داد که در همۀ موقعیت‌های تحت بررسی، منحنی روندی لگاریتمی نرمال دارد. یافته‌های پژوهش حاضر، بیانگر قابلیت زیاد عوارض پیت و ماند در افزایش غنای گونه‌ای در مناطق جنگلی است. از این‌رو طراحی فنون جنگل‌شناسی باید به‌گونه‌ای باشد که با حفظ و افزایش زمان حضور درختان قطور، همواره شمار معینی پیت و ماند در واحد سطح باقی بماند.