تعیین طرح نمونه‌برداری خوشه‌ای بهینه در برآورد مشخصه‌های کمّی جنگل‌های زاگرس (جنگل‌های سامان عرفی اولادقباد)

نویسندگان

1 محقق، گروه جنگلداری، دانشگاه کشاورزی و منابع طبیعی سوئد، اومئو

2 دکتری جنگلداری، دانشکدۀ منابع طبیعی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری، ساری

3 استاد، گروه جنگلداری، دانشکدۀ منابع طبیعی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری، ساری

4 استادیار، گروه جنگلداری، دانشکدۀ کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه لرستان، خرم‌آباد

5 استاد، گروه علوم و مهندسی جنگل، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری

doi
10.22034/ijf.2021.276166.1771
چکیده

 حفاظت و حمایت از جنگل‌ها نیازمند دسترسی به اطلاعات و آگاهی از ویژگی‌های ساختاری مانند تعداد در هکتار و تاج‌پوشش درختان است. پژوهش حاضر با هدف انتخاب طرح نمونه‌برداری خوشه‌ای بهینه در برآورد مشخصه‌های کمّی جنگل‌های زاگرس با توجه به سه مؤلفة دقت، صحت و زمان لازم برای نمونه‌برداری انجام گرفت. در راستای این پژوهش 30 هکتار از جنگل‌های سامان عرفی اولادقباد در غرب استان لرستان انتخاب شد. سپس در محیط نرم‌افزار 2014 Matlab موقعیت همۀ پایه‌ها شبیه‌سازی و طرح‌های مختلف نمونه‌برداری خوشه‌ای (مثلثی، مربعی، ستاره‌ای یک، خطی، ال‌شکل، ستاره‌ای دو) با در نظر گرفتن تعداد نمونه‌ها (30، 60 و 90) و برای سه فاصله (10، 20 و 30 متر) با تکرار 10000 مرتبه تعریف شد. نتایج نشان داد که اختلاف معنی‌داری بین میانگین برآوردشده از طرح‌های مختلف روش نمونه‌برداری خوشه‌ای وجود ندارد. براساس تعداد نمونه و فاصلۀ تحت بررسی، مشخص شد که اشتباه نمونه‌برداری برای طرح خطی از دیگر طرح‌ها کمتر است. کمترین مقدار شاخص  E%2×T(حاصل‌ضرب مربع درصد اشتباه نمونه‌برداری در زمان) برای مشخصۀ تعداد درختان در هکتار و تاج‌پوشش درختان، به‌ترتیب برای طرح‌های مربعی (99/770) و خطی (2347) برآورد شد. بررسی میزان صحت طرح‌های مختلف نیز نشان داد که برای هر دو مشخصۀ مذکور طرح ستاره‌ای دو کمترین میزان اریبی را داشته است. در مجموع با در نظر گرفتن نتایج به‌دست‌آمده می‌توان اذعان داشت که طرح‌های خطی و ستاره‌ای دو به‌ترتیب از نظر شاخص E%2×T و صحت، طرح‌های بهینه برای برآورد مشخصه‌های کمّی جنگل است.