تبیین ابعاد و مؤلفه‌های هاب بین المللی با رویکرد توسعه بازار مورد مطالعه؛ فرودگاه امام خمینی (ره)

نویسندگان

1 گروه مدیریت بازرگانی، دانشکده حسابداری و مدیریت، دانشگاه علامه طباطبائی،تهران،ایران

2 گروه مدیریت بازرگانی، دانشگاه علامه طباطبائی، دانشکده مدیریت و حسابداری، تهران، ایران

3 گروه مدیریت بازرگانی،دانشکده مدیریت و حسابداری دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران

4 گروه راه و ترابری، دانشکده فنی و مهندسی، دانشگاه بین‌المللی امام خمینی، قزوین، ایران

doi
10.22034/jiba.2023.57001.2069
چکیده

ازجمله مهم‌ترین مزیت‌های رقابتی در بازار حمل‌ونقل هوایی، برخورداری از یک فرودگاه هاب برای برنامه‌ریزی و برقراری مسیرهای پروازی است. پژوهش حاضر، ازنظر نوع هدف، کاربردی و با استفاده از روش آمیخته (کیفی و کمّی) انجام‌شده است. در بخش کیفی پس از مرور ادبیات و مطالعات کتابخانه‌ای، چارچوب تئوریک پژوهش، طرح‌ریزی و سپس برای تکمیل و تبیین ابعاد و مؤلفه‌های مؤثر در توسعه بازار هاب بین‌المللی، از جامعه آماری شامل کارشناسان و مدیران فرودگاهی که دارای حداقل 20 سال سابقه در صنعت هوایی بودند به روش نمونه‌گیری هدفمند 12 نفر انتخاب و مصاحبه‌های نیمه ساختاریافته‌ای تا رسیدن به اشباع نظری با ایشان انجام‌شده است.پس از پیاده-سازی داده‌ها و سه مرحله کدگذاری (باز، محوری و انتخابی) با استفاده از روش تحلیل مضمون، 172 مضمون اولیه در قالب 31 مضمون سازمان‌دهنده به‌عنوان مؤلفه‌ها و 8 مضمون فراگیر به‌عنوان ابعاد مدل مفهومی ارائه شدند.در بخش کمّی پژوهش نیز برای تائید یا اصلاح ابعاد و مؤلفه‌های شناسایی‌شده، با استفاده از پرسش‌نامه محقق ساخته و نمونه‌گیری هدفمند، نظرات 14 نفر از خبرگان صنعت به روش دلفی در دو مرحله اخذ و مدل مفهومی تائید شد. بر مبنای نتایج حاصل‌شده، ابعاد اصلی هاب بین‌المللی با رویکرد توسعه بازار برای فرودگاه امام خمینی (ره) شامل 8 بعدِ زیرساخت‌ها، امکانات خدمات‌دهی، عوامل اقتصادی، عوامل رقابتی، مسائل فرهنگی بین‌المللی، موقعیت جغرافیایی، عوامل قانونی و توافق‌نامه‌ها، مسائل سیاسی و تحریم می‌باشد.جنبه نوآوری این پژوهش ارائه مدل نسبتاً جامعی برای توسعه بازار فرودگاه امام خمینی به‌عنوان یک هاب بین‌الملی است که تاکنون در پژوهش‌های دیگر به آن پرداخته نشده است.