طراحی و اصلاح شبکۀ جاده‌های جنگلی به‌منظور توسعۀ گردشگری و روستایی در منطقۀ ارسباران

نویسندگان

1 دکتری مهندسی جنگل دانشکدۀ منابع طبیعی، دانشگاه تهران، کرج

2 استاد گروه مهندسی مکانیک ماشین‌های کشاورزی دانشکدۀ مهندسی و فناوری کشاورزی، دانشگاه تهران، کرج

3 استاد گروه جنگلداری و اقتصاد جنگل، دانشکدۀ منابع طبیعی دانشگاه تهران، کرج

4 استاد گروه جنگلداری و اقتصاد جنگل دانشکدۀ منابع طبیعی، دانشگاه تهران، کرج

5 دانشیار، گروه جنگلداری و اقتصاد جنگل، دانشکدۀ منابع طبیعی، دانشگاه تهران، کرج

doi
10.22034/ijf.2021.141078
چکیده

توسعۀ گردشگری با برنامه‌ریزی اصولی جاده‌های دسترسی می‌تواند به مدیریت و توسعۀ روستاها در عرصه‌های طبیعی و مناطق حفاظتی کمک کند. این پژوهش با هدف برنامه‌ریزی و توسعۀ جاده‌های دسترسی به‌منظور دستیابی به مناطق گردشگری و روستایی به‌عنوان جاذبه‌های تفرجی در منطقۀ حفاظت‌شدۀ ارسباران انجام گرفت. بدین منظور گزینه‌های شبکۀ جاده برای سه سناریوی مختلف به‌منظور دسترسی به مناطق تفرجی و روستاها در محیط ArcGIS طراحی و از جهات فنی، محیط ‌زیستی و اقتصادی- اجتماعی ارزیابی شدند. در مرحلۀ بعد شبکۀ جادۀ موجود با توجه به گزینه‌های بهینۀ طراحی‌شده اصلاح شد و در نهایت گزینه‌های اصلاح‌شده برای توسعه و مدیریت گردشگری در منطقه پیشنهاد شدند. بدین ترتیب واریانت‌های شبکۀ جادۀ موجود، شبکۀ جادۀ بهینۀ طراحی‌شده و شبکۀ جادۀ اصلاح‌شده ارزیابی و مقایسه شدند. از بین گزینه‌های طراحی‌شده، گزینۀ 10 در سه سناریوی دسترسی به مناطق تفرجی و حداقل، متوسط و حداکثر روستاها به‌ترتیب با تراکم‌های 17/4، 93/4 و 86/5 متر در هکتار به‌عنوان گزینۀ بهینه برای اصلاح شبکۀ جادۀ موجود انتخاب شد. در نهایت شبکۀ جاده‌های اصلاح‌شده به‌ترتیب با تراکم‌های 98/3، 66/4 و 55/5 متر در هکتار و قابلیت دسترسی 7/72، 19/76 و 33/78 درصد برای این سه سناریو پیشنهاد شدند. با توجه به ارزیابی و مقایسۀ واریانت‌ها، شبکۀ جاده‌های بهینۀ طراحی‌شده و شبکۀ جاده‌های اصلاح‌شده وضعیت بهتری در مقایسه با شبکۀ جادۀ موجود نشان دادند. مدیریت و توسعۀ گردشگری با برنامه‌ریزی اصولی و توسعۀ جاده‌های دسترسی در منطقۀ ارسباران می‌تواند موجب رونق فعالیت‌های اقتصادی و بهبود توسعۀ روستاهای منطقه شود.