فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

وابستگی معیشت روستاییان به عرصه­های منابع­ طبیعی سبب ایجاد دامنۀ وسیعی از تخلفات در این حوزه می­شود. بررسی پرونده­های حقوقی منابع ­طبیعی از موضوعات مهم و مورد توجه سازمان جنگل­ها، مراتع و آبخیزداری است که تحلیل آن می­تواند زمینه­ساز شناسایی و کاهش عوامل تخریب منابع ­طبیعی کشور باشد. در این پژوهش با بهره‌گیری از شیوۀ توصیفی- تحلیلی، روش تحلیل محتوای کمّی، فراوانی و میزان تخلفات ثبت‌‌شده در 333 فقره پرونده در دورۀ زمانی پانزده‌‌ساله بین سال‌های 1385 تا 1399 در چهار روستای ناحیۀ عرفی سردشت شهرستان لردگان در استان چهارمحال ­و ­بختیاری بررسی شده است. نتایج نشان داد که تخلفات عمده، بریدن، ریشه‌کن کردن و سوزاندن نهال و درخت و حمل هیزم و زغال حاصل از آنهاست که 68 درصد تخلفات را در بر می­گیرد، به­طوری که در طول دورۀ تحت بررسی، 12558 اصله درخت و نهال قطع شده یا در اثر آتش‌سوزی عمدی از بین رفته، 34831 کیلوگرم چوب و زغال حمل غیرقانونی شده و نیز 103200 کیلوگرم زغال در کوره‌های غیرقانونی زغال کشف شده است. بنابراین مهم‌ترین عوامل تخریب جنگل‌های منطقه را می‌توان قطع درختان برای تهیۀ هیزم و زغال دانست. مطابق نتایج اختلاف معنی‌داری بین فراوانی مواد مشمول تخلف در دورۀ زمانی و روستاهای بررسی‌شده وجود دارد. توسعۀ زیرساخت‌های روستایی و برنامه‌ریزی برای اشتغال مناسب با هدف کاهش فقر، کنترل و نظارت مستمر مأموران حفاظتی و متناسب‌سازی تخلفات با جرایم می­تواند از شدت تخریب­های موجود بکاهد.