تحلیل جامعه‏ شناسی مفهوم «سبک زندگی» در تمدن‏ های غربی و اسلامی

نویسندگان

1 استادیار گروه علوم سیاسی دانشگاه پیام نور

doi
10.22059/jpq.2015.54428
چکیده

سبک زندگی گرچه در کلی‏ترین حالت به «الگو و شیوة زندگی کردن» اشاره دارد، همچون بسیاری دیگر از مفاهیم علوم انسانی، نیازمند نظریة پشتیبان است که تعیین‌کنندة چیستی عمیق موضوع «نوع زندگی»‏ و نسبت آن با موضوعات و مفاهیم دیگر است. بدین‌ترتیب، سؤال اصلی این نوشتار چیستی «سبک زندگی غربی» که نتیجة نظریة اجتماعی معاصر غرب است و تطبیق آن با چیستی و ماهیت «سبک زندگی اسلامی» را شامل می‏شود. فرضیة مقاله نیز به گستره‏ای از مفاهیمی ‏همچون جامعة مدرن، مدرنیتة متأخر، نظام طبقاتی، الگوی مصرف، الگوی تفریح و اوقات فراغت و نظایر آن اشاره دارد. درعین‌حال، مواضع معرفت‏شناسی و ره‌آوردهای روش‏شناسی این مفهوم با توجه به خاستگاه متمایزشان، متفاوت هستند. در این نوشتار، با تکیه بر روش توصیفی و روش کتابخانه‏ای به بررسی اجمالی مؤلفه‏های سه مقولة هستی‏شناسی، معرفت‏شناسی و روش‏شناسی مفهوم سبک زندگی با دو خاستگاه فکری مختلف «غربی» و «اسلامی» پرداخته‌ایم.