تبیین پراکنش و فشردگی فرم شهری در آمل با رویکرد فرم شهری پایدار
نویسندگان
1 دانشگاه اراک
2 دانشگاه علوم پزشکی کرمان
3 دانشگاه اراک
4 دانشگاه آزاد اسلامی
doi
10.22059/jhgr.2012.24606چکیده
در پی افزایش جمعیّت شهرنشین و بروز بحرانهای محیط زیست و ناپایداریهای محیطی در شهرها، یکی از موارد اساسی در راستای نیل به توسعهی شهری پایدار، شناخت الگوی کالبدی شهر و تلاش برای دستیابی به فرم شهری پایدار است. از میان ایدههای متعدّد، شهر فشرده توانست طرفداران بیشتری را به خود اختصاص دهد. هدف این پژوهش مرور انواع فرمهای شهری و رابطهی آنها با مفاهیم پایداری است تا بتواند ضرورت توجّه به ایدهی شهر فشرده را در گفتمانهای توسعهی شهری پایدار تبیین کند. همچنین با هدف ساماندهی الگوی توسعه، فرم شهری آمل مورد سنجش قرار گرفته و الگوی گسترش شهر مشخّص شده است. دادههای مورد نیاز پژوهش از سرشماریهای عمومی نفوس و مسکن سالهای (1385– 1345) و گزارشهای مربوط به واحد صدور پروانههای ساختمانی شهرداری آمل کسب شده است. روش اصلی مورد استفاده در این پژوهش، روش تحلیلی ـ توصیفی است. برای سنجش فرم از روشها و مدلهای کمّی و برای شناخت الگوی رشد کالبدی شهر و تهیّهی نقشهها از روش خود همبستگی فضایی در Arc Gis استفاده شده است. نتایج بهدست آمده از این پژوهش نشان میدهد که شهر آمل با این که در طول 40 سال گذشته از فرم پراکندهای برخوردار بوده است، اما در دههی اخیر از میزان پراکنش آن کاسته شده و روند تمرکزگرایانهای را در پیش گرفته است، که این امر شکلگیری بافتهای متراکم و فشردهای را در نواحی داخلی شهر موجب شده است.