بررسی ریسکپذیری و سازگاری تلقیح کود بیولوژیک نیتروکسین در مزارع گندم و جو
نویسندگان
1 استادیار، عضو هیأت علمی مؤسسه تحقیقات خاک و آب
2 کارشناس ارشد مؤسسه تحقیقات خاک و آب
doi
10.22092/sbj.2014.128415چکیده
تأثیر مصرف مایه تلقیح ازتوباکتر و آزوسپریلیوم (Azotobacter و Azosperillum) به منظور کاهش وابستگی زارعین به کودهای شیمیایی، افزایش راندمان آبیاری و افزایش درآمد خانوارهای روستایی به مدت دو سال در الشتر استان لرستان و سرفیروزآباد استان کرمانشاه مورد مطالعه قرار گرفت. طبیعت مشارکتی این تحقیق با ارائه یک پروژه ساده، با یک پلات مایه تلقیح (تیمار ازتوباکتر و آزوسپیریلیوم) و یک پلات کنترل (تیمار شاهد) در زمین هر کشاورز اجرا گردید. از هر کشاورز خواسته شد یکی از مزارع گندم یا جو خود به مساحت تقریبی یک هکتار را برای این منظور لحاظ نماید، و آن را به دو قسمت مشابه از نظر اندازه تقسیم نموده و با مدیریت کشاورز با 5/1 لیتر در هکتارکود بیولوژیک برای گندم و جو دیم و با سه لیتر در هکتار برای گندم و جو آبی بذر مال نماید. در نهایت عملکرد محصول مورد تجزیه وتحلیل قرار گرفت. در سال زراعی 1385 - 1384 عملکرد دانه گندم آبی تلقیح شده 11 درصد و عملکرد دانه جو دیم تلقیح شده 36 در درصد نسبت به شاهد افزایش داشت. در سال زراعی سال زراعی 1386- 1385 عملکرد گندم آبی 1/24 درصد نسبت به شاهد افزایش داشت (05/0 P<). ریسک عدم تحصیل عملکرد دانه موردنظر در تیمارهای تلقیح شده، همیشه کمتر از تیمار شاهد بوده است. تجزیه و تحلیل سازگاری نشان داد که افزایش عملکرد دانه مستقل از محل اجرای پروژه بوده است. از اینرو این تکنولوژی بسیار مؤثر بوده و افزایش عملکرد در محیطهای مورد مطالعه ثابت باقی مانده است. هزینه خرید مایه تلقیح نسبتاً اندک و معادل ارزش حدود 14 و 27 کیلوگرم دانه در هکتار به ترتیب برای گندم و یا جو دیم و آبی بوده است. این فرآورده از جنبه قیمت نسبتاً اندک و از نظر اقتصادی و زراعی برای افزایش محصول و افزایش راندمان آبیاری ریسک کمی دارد.