فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

به‌دلیل کمبود مستندات صنوبرکاری‌های محلی، 50 قطعه نمونه در استان کردستان به‌صورت سیستماتیک-تصادفی انتخاب و ویژگی‌های رویشگاهی و رویشی آنها در سال 1397 ثبت شد. برای صفات رویشی درختان، 30 درخت در هر قطعه به‌صورت تصادفی اندازه‌گیری و داده‌ها براساس طرح آشیانه‌ای با فاکتورهای شهرستان و صنوبرکاری درون شهرستان تجزیۀ واریانس و برای صفات کیفی، فراوانی سطوح آنها محاسبه شد. نتایج نشان داد که 92 درصد صنوبرها گونۀ تبریزی (Populus nigra L.) و 8 درصد کبوده (P. alba L.) ؛ 80 درصد دارای تاج کشیده و تنۀ راست و 20 درصد با تاج گسترده، تنۀ موجدار و چندشاخه هستند؛ 90 درصد آنها با کاشت مستقیم قلمه‌های محلی به‌صورت گروهی یا در حاشیۀ نهرها و مزارع بودند. متوسط سن درختان 2/17 سال و 65 درصد آنها جست­زا بودند. متوسط سطح صنوبرکاری‌ها 1628 متر مربع با میانگین 1481 درخت در هکتار، زنده‌مانی درختان 8/35 درصد، میانگین قطر برابرسینه و ارتفاع درخت به‌ترتیب 17/0 و 2/14 متر و حجم چوب درخت، حجم چوب در هکتار و رویش حجمی سالانه در هکتار به‌ترتیب برابر 21/0، 43/308 و 73/17 (دامنۀ 3/7 تا 5/27) متر مکعب بود. بین شهرستان‌ها و صنوبرکاری‌های درون شهرستان از لحاظ صفات رویشی اختلافات معنی‌داری (01/0p≤) وجود داشت. زمان بهره‌برداری صنوبرهای بومی 5/2 برابر، تراکم کاشت درختان هشت تا ده برابر، رشد قطری، ارتفاعی و حجم چوب آنها هم به‌ترتیب معادل 40، 54 و 45 درصد صنوبرهای اصلاح‌شده بود. در مجموع، اغلب صنوبرکاری‌های کردستان به‌صورت کشت مکمل (نه زراعت اصلی)، با کاشت و داشت سنتی، عملکرد چوب کم و رقابت‌ناپذیر با زراعت‌های مرسوم است.