اثر کیفیت لاشریزه و شاخص مزیت تجزیۀ خانگی آن بر فرایند تجزیۀ لاشبرگهای عرعر و کاج سیاه
نویسندگان
1 استادیار، گروه مهندسی طبیعت، دانشکدۀ منابع طبیعی و محیط زیست، دانشگاه ملایر، ملایر
2 دانشجوی کارشناسی ارشد جنگلداری، دانشکدۀ منابع طبیعی و محیط زیست، دانشگاه ملایر، ملایر
doi
10.22034/ijf.2021.298083.1797چکیده
کیفیت لاشبرگ تأثیر اساسی در فرایند تجزیه و پویایی عناصر غذایی آن دارد. در بیشتر پژوهشها فرض بر این است که لاشبرگها در رویشگاه خود از سرعت تجزیۀ بیشتری برخوردارند. این نظریه هنوز بهطور کامل تأیید نشده است. بنابراین بهمنظور آزمون این نظریه و همچنین بررسی اثر کیفیت لاشبرگ بر نرخ تجزیۀ آن، در دو تودۀ دستکاشت عرعر (آسماندار) (Ailanthus altissima Mill.) و کاج سیاه (Pinus nigra Arnold) لاشبرگهای این دو گونه با استفاده از روش کیسهلاشبرگ بهمدت 180 روز در پارک جنگلی شاهد ملایر بررسی شدند. کیفیت شیمیایی لاشبرگها، ضریب ثابت تجزیه، مزیت تجزیۀ خانگی لاشبرگها و اثرهای لاشبرگهای ترکیبی بررسی شدند. نتایج نشان داد که ضریب ثابت تجزیۀ لاشبرگهای عرعر (با مقادیر زیاد نیتروژن و کلسیم و نسبت کم C/N) بیشتر از سوزنهای کاج سیاه بود (بهترتیب 09/0 و 05/0). بهغیر از سوزنهای ترکیبی کاج سیاه در تودۀ خود، در بقیۀ ترکیبها وضعیت رقابتی مشاهده شد. همچنین براساس نتایج تحقیق نرخهای تجزیۀ لاشبرگهای مورد بررسی با غلظتهای نیتروژن (05/0> p ، 76/0=r) و فسفر (05/0> p ، 62/0=r) ارتباط معنیدار مثبت و با غلظت پتاسیم (05/0> p ، 74/0-=r) و نسبت C/N (05/0> p ، 76/0-=r) ارتباط معنیدار منفی داشت. تئوری مزیت تجزیۀ خانگی در مورد لاشبرگهای عرعر و کاج سیاه در رویشگاههای خودشان تأیید شد. در کل نتایج تحقیق نشان داد که فرایند تجزیه تحت تأثیر هر دو عامل کیفیت لاشبرگ و شاخص مزیت تجزیۀ خانگی آن قرار میگیرد. با توجه به یافتههای تحقیق، جنگلکاریهای آمیختۀ این دو گونه در اقلیمهای معتدلۀ سردسیری غرب کشور پیشنهاد شد.