فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

این پژوهش با هدف ارزیابی تأثیرات ارتفاع از سطح دریا و مهم‌ترین مؤلفه‌های خاک بر خصوصیات پوشش گیاهی در حوزۀ آبخیز اسالم انجام گرفت. 160 قطعه نمونۀ دایره‌شکل هر یک با مساحت 1000 متر مربع با استفاده از روش سیستماتیک- تصادفی در طول شیب تغییرات ارتفاعی پیاده شدند. نتایج بررسی ترکیب پوشش گیاهی در لایه‌های مختلف رویشی در طول شیب تغییرات ارتفاعی (100 تا 1700 متر) نوسان‌هایی را نشان داد. بررسی خصوصیات فیزیکی خاک در طول شیب محیطی ارتفاعی الگوی تغییرات مشخصی را نشان نداد. در بین خصوصیات شیمیایی، تغییرات مقدار کربن آلی با افزایش ارتفاع معنی‌دار بود. نتایج آنالیز تطبیقی متعارف نشان داد که در لایۀ درختی بین سطح مقطع برابرسینۀ گونه‌های بارانک، بلندمازو، انجیلی و خرمندی با درجۀ واکنش خاک رابطۀ مثبت وجود دارد. بین تعداد گونه‌های درختچه‌ای و عوامل محیطی رابطۀ معنی‌دار به‌دست آمد و گونه­های ال اسبی و سیاه‌گیله با ارتفاع از سطح دریا، درصد فسفر و درصد سیلت خاک رابطۀ مستقیم و معنی‌دار نشان دادند. در نهایت، در لایۀ علفی درصد پوشش گونه‌های Festuca drymeja Mert. & W.D.J.Koch، Lathyrus laxiflorus (Desf.) Kuntze، Potentilla micrantha Ramond ، Veronica persica Poir. و Viola alba Besser با ارتفاع از سطح دریا و درصد کربن آلی خاک رابطۀ مستقیم نشان دادند. ارتفاع از سطح دریا عاملی اصلی در الگوی توزیع ترکیب پوشش گیاهی است. در طول شیب محیطی تغییر شرایط محیطی سبب ایجاد تغییرات پوشش گیاهی شد که بر کیفیت و کمیت مادۀ آلی خاک اثرگذار بوده و با تغییرات خصوصیات خاک، شرایط برای استقرار گونۀ گیاهی مشخص فراهم شده است.