طراحی الگوی بلوغ مدل کسبوکار استارتاپی در ایران (مطالعه چند موردی: استارتاپهای پلتفرمی / دیجیتالی)
نویسندگان
1 گروه مدیریت تکنولوژی، دانشکده مدیریت و اقتصاد، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران.
2 گروه مدیریت فناوری و کارآفرینی، دانشکده مدیریت و حسابداری، دانشگاه علامه طباطبایی، تهران، ایران
3 گروه مدیریت صنعتی، دانشکده مدیریت، دانشگاه تهران، تهران، ایران
4 گروه مدیریت تکنولوژی، دانشکده مدیریت و اقتصاد، واحد علوم و تحقیقات دانشگاه آزاد اسلامی، تهران. ایران.
doi
10.22034/jiba.2022.52255.1906چکیده
برخورداری از یک مدل کسبوکار کارآمد، به عنوان فرض اولیه وجود یک استارتاپ در نظر گرفته میشود. مطالعات پیشین، بلوغ کسبوکار و عوامل موثر بر آن را از مهمترین حوزههای مربوط به کارآفرینی بهشمار آوردهاند و همچنین ضعف در مدل کسبوکار را از عوامل شکست استارتاپها برشمردهاند. لذا پژوهش حاضر از طریق شناسایی و بررسی عوامل موثر بر تغییرات مدل کسبوکار یک استارتاپ و تکمیلتر شدن آن متناسب با بلوغ سازمانی، استارتاپها را قادر میسازد محصولات یا خدماتی دارای ارزش ارائه دهند. در این پژوهش با بررسی 55 مدل کسبوکار تجربهشده در موفقترین استارتاپهای دنیا و تشکیل پنل خبرگان، ارتباط معناداری بین عوامل بلوغ مدل کسبوکار استارتاپها با مراحل پنجگانه تشریح شده در مدل بلوغ باترا حاصل گردید. سپس با تحلیل عاملی تاییدی بر اساس دادههای حاصل از فعالان استارتاپهای پلتفرمی / دیجیتال کشور، مدل مفهومی بدستآمده، بررسی شد و مشخص گردید که 33 عامل در مراحل مختلف توسعه کسبوکار از مرحله تحلیل فرصتها تا مدیریت عرضه محصول به بازار باید مدنظر قرار گیرند تا مدل کسبوکار مناسبی در چهار بعد شناسایی مشتری (چه کسی)، تعیین ارزش قابل ارئه به مشتری (چه چیزی؟)، زنجیره موثر بر تحقق آن ارزشها (چگونه؟) و سازوکار سود و کسب انتفاع (چرا؟) طراحی گردد تا زمینهساز افزایش احتمال موفقیت پایدار کسبوکار و غلبه بر موانع ورود به بازار باشد. در نهایت نیز به منظور رسیدن به یک الگوی بلوغ مدل کسبوکار مبتنی بر سطوح و شاخصهایی که به آنها اشاره شد، یک مدل و سناریوهای بلوغ بر اساس نقشه شناختی فازی ترسیم گردید.
