فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

ساختار توده‌های جنگلی با گذشت زمان و تحت تأثیر آشفتگی‌های محلی دچار دگرگونی می‌شود. این تغییرات را پویایی توده‌های جنگلی نام نهاده‌اند. تغییر ساختار توده‌های جنگلی، سبب شکل‌گیری مراحل تحولی می‌شود. این پژوهش با هدف شناخت ویژگی‌های ساختاری جنگل‌های طبیعی راش در مرحلۀ تحولی افزایش حجم در جنگل خیرود نوشهر انجام گرفت. به این منظور، سه قطعه نمونۀ یک هکتاریِ دارای ویژگی‌های ساختاری مرحلۀ تحولی افزایش حجم انتخاب شدند و موقعیت مکانی، قطر و ارتفاع همۀ درختان قطورتر از 5/7 سانتی‌متر در هر قطعه اندازه‌گیری شد. ویژگی‌های ساختاری این مرحله با استفاده از مجموعه‌ای از شاخص‌های مبتنی بر نزدیک‌ترین همسایه بررسی شد. براساس نتایج، مقدار متوسط شاخص‌های زاویۀ یکنواخت و کلارک و ایوانز به‌ترتیب 49/0 و 96/0 به‌دست آمد که نشان‌دهندۀ الگوی مکانی کپه‌ای متمایل به تصادفی درختان در این مرحله بود. نتایج شاخص آمیختگی نشان داد که تمایل درختان راش به آمیختگی با گونه‌های دیگر کم است. همچنین نتایج شاخص تمایز قطری اختلاف آشکار و شاخص تمایز ارتفاعی بیانگر اختلاف متوسط درختان از نظر ابعاد بود. به‌طور کلی استفاده از شاخص‌های مبتنی بر نزدیک‌ترین همسایه نشان داد که این شاخص‌ها از توانایی زیادی در آشکارسازی مشخصه‌های ساختاری توده‌های جنگل در مرحلۀ تحولی افزایش حجم برخوردارند و در نتیجه ابزار مفیدی برای مدیریت جنگل هستند.