بررسی کمّی گیلاس وحشی (Prunus avium L.) در رویشگاه ممجی دره‌سی، آذربایجان شرقی

نویسندگان

1 استادیار، گروه محیط ‌زیست، دانشکدۀ منابع طبیعی، دانشگاه یزد، یزد

2 دانشیار، گروه محیط‌ زیست، دانشکدۀ منابع طبیعی، دانشگاه یزد، یزد

doi
10.22034/ijf.2021.259253.1748
چکیده

در این پژوهش محدودۀ 111 هکتاری رویشگاه گیلاس وحشی (Prunus avium L.) در ممجی دره‌سی، آماربرداری 100 درصد شد و همۀ درختان گیلاس وحشی شمارش و اندازه‌گیری شد. با برداشت 23 قطعه‌نمونۀ 1000 متر مربعی فراوانی زادآوری گیلاس نیز محاسبه شد. نتایج نشان داد که 6/86 درصد درختان گیلاس شاداب و سالم‌اند و میانگین ارتفاع، قطر برابرسینه و حجم آنها به‌ترتیب 3/9 متر، 6/12 سانتی‌متر و 08/0 متر مکعب است. بیشترین فراوانی در طبقۀ قطری 10 سانتی‌متر و کمترین آن در طبقۀ قطری 25 سانتی‌متر بود. تعداد، سطح مقطع و حجم به‌ترتیب 14/2 پایه در هکتار، 032/0 مترمربع و 17/0 مترمکعب در هکتار محاسبه شد. همبستگی معنی‌داری بین مشخصات کمّی درختان و شیب وجود نداشت، اما با افزایش ارتفاع از سطح دریا، قطر، ارتفاع و سطح مقطع کاهش پیدا کرد. اغلب درختان (62 درصد) در دامنه‌های شمال شرقی دیده شدند. از نظر ارتفاع، درختان حاضر در دامنه‌های شمال شرق و از نظر قطر، سطح مقطع و حجم، در دامنه‌های شرق بیشتر بودند. در مجموع 53 درخت خشک گیلاس شمارش شد که 43 اصله سرپا و 10 اصله افتاده بودند. این تعداد، 2/18 درصد کل درختان گیلاس را شامل می‌شود. زادآوری گیلاس 1/36 اصله در هکتار محاسبه شد. بیشترین فراوانی درختان سرپا متعلق به گونۀ ممرز و در پی آن بلوط بود و گیلاس وحشی با سهم 3 درصدی در رتبۀ چهارم قرار داشت. به‌منظور تقویت و افزایش تراکم گیلاس وحشی، اجرای عملیات جنگل‌شناسی مناسب برای باز کردن مختصر توده ضروری به نظر می‌رسد.