برآورد ارزش اقتصادی و مقایسۀ ذخیرۀ کربن در رویشگاههای مختلف جنگلی استان کهگیلویه و بویراحمد
نویسندگان
1 استادیار، بخش تحقیقات جنگلها، مراتع و آبخیزداری، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان کهگیلویه و بویراحمد، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، یاسوج، ایران
2 دانشیار، بخش تحقیقات جنگل، مؤسسۀ تحقیقات جنگلها و مراتع کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، تهران، ایران
3 2استادیار، بخش تحقیقات منابع طبیعی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان چهارمحال و بختیاری، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، شهرکرد، ایران
doi
10.22034/ijf.2021.276293.1767چکیده
جنگلها از اکوسیستمهایی هستند که با انبوهی از ترسیب کربن اتمسفر سالانه در زیتودۀ گیاهان چوبی و خاک، تأثیر مهمی در کاهش غلظت دیاکسید کربن اتمسفر دارند. سه عامل تعیینکنندۀ ذخیرۀ کربن هر رویشگاه جنگلی عبارت است از خاک، پوشش گیاهی و لاشریزه. در این پژوهش برای محاسبۀ ذخیرۀ کربن در جنگلهای بلوط شهرستانهای بویراحمد و دنا در اقلیم سردسیر استان کهگیلویه و بویراحمد، پس از جنگلگردشی، چهار قطعهنمونۀ یک هکتار مربعی در چهار رویشگاه معرف جنگلهای استان انتخاب و متغیرهای مورد نظر (قطر برابرسینه، قطر جستگروه، ارتفاع و سطح تاج پوشش) آماربرداری شد. بهمنظور برآورد زیتوده و ذخیرۀ کربن گونههای درختی متناسب با فرم رویشی (دانهزاد و شاخهزاد)، از معادلات آلومتریک مربوط استفاده شد. برای اندازهگیری ذخیرۀ کربن خاک نیز در هر قطعهنمونه، پنج نمونه خاک از عمق صفر تا 30 سانتیمتری برداشت و درصد کربن آلی و وزن مخصوص ظاهری در آزمایشگاه اندازهگیری شد. نتایج تجزیۀ واریانس مقایسۀ ذخیرۀ کربن درختان حاکی از اختلاف آماری معنیدار بین رویشگاههای مختلف بود، بهنحوی که رویشگاه پریکدون با 31 تن در هکتار بیشترین و رویشگاه قرق با 17 تن در هکتار کمترین مقدار را به خود تخصیص دادند. میانگین ذخیرۀ کربن لاشریزه 730 کیلوگرم در هکتار و ارزش اقتصادی ذخیرۀ کربن در هر هکتار از رویشگاههای تحت بررسی، 188 میلیون تومان برآورد شد. مجموع میانگین ذخیرۀ کربن خاک، پوشش گیاهی و لاشریزه در مناطق تحت مطالعه بیش از 159 تن در هکتار برآورد شد، بهطوری که منطقه (قرق) دارای بیشترین و رویشگاه سرآبتاوه (دامنۀ شمالی) دارای کمترین مقدار بودند.
