جوانه‌زنی، رشد و شاخص کیفیت نهال ون (Fraxinus excelsior L.) در بذر نارس و رسیده

نویسندگان

1 دکتری جنگل‌شناسی و اکولوژی جنگل، سازمان جنگل‌ها، مراتع و آبخیزداری، چالوس

2 دانش‌آموختۀ کارشناسی ارشد علوم و مهندسی جنگل، دانشکدۀ منابع طبیعی و علوم دریایی، دانشگاه تربیت مدرس، نور

3 استاد، گروه علوم و مهندسی جنگل، دانشکدۀ منابع طبیعی و علوم دریایی، دانشگاه تربیت مدرس، نور

doi
10.22034/ijf.2021.132129
چکیده

این پژوهش با هدف بررسی اثر بلوغ بذر بر جوانه‌زنی، رشد و شاخص کیفیت نهال ون (.Fraxinus excelsior L) در نهالستان جنگلی کلاردشت انجام گرفت. در سال 1396، بذرهای نارس در اواخر مرداد و بذرهای رسیده در اواخر آبان جمع‌آوری شده و پس از لایه‌گذاری در ماسه مرطوب، در اوایل اسفند با سه تکرار 100 تایی در بستر خزانه کاشته شدند. از بذرهای رسیده، تعدادی در سال دوم (فروردین 1398) سبز شدند که صفات جوانه‌زنی بذر، زی‌توده و شاخص کیفیت نهال‌های آنها با بذرهای نارسِ سبزشده در بهار 1397 با استفاده از آزمون t جفتی مقایسۀ آماری شد. بیشینۀ درصد جوانه‌زنی تجمعی به بذور نارس و سپس به بذور رسیدۀ سبزشده در سال دوم اختصاص داشت. به‌علت قلت سبز شدن بیشتر بذرهای رسیده در بهار 1397 که نشان‌دهندۀ خواب آنها بود، صفات جوانه‌زنی و شاخص‌های رویشی آنها آزمون نشد. درصد جوانه‌زنی، میانگین مدت جوانه‌زنی و سرعت جوانه‌زنی و نیز زی‌تودۀ خشک، زی‌تودۀ ریشه، طول ریشه و شاخص کیفیت نهال در بذر نارس نسبت به بذر رسیدۀ سبزشده در سال دوم بیشتر بود. با توجه به یافته‌های این تحقیق، برای دستیابی به جوانه‌زنی بهینه و رویش بهتر نهال‌های ون بهتر است بذرهای نارس جمع‌آوری شوند؛ زیرا بذرهای رسیده، در فصل رویش سال اول اغلب در حالت خواب هستند و قادر به جوانه‌زنی نیستند. در صورت تأمین بذر رسیده، بهتر است از بذرهایی استفاده شود که علاوه‌بر سال اول، در سال دوم نیز دورۀ لایه‌گذاری را طی کرده باشند.