تأثیر تیمار برش بهداشتی بر تغییر الگوی رفتار طیفی جنگل‌های بلوط دچار خشکیدگی

نویسندگان

1 دانشیار گروه جنگلداری، دانشکدۀ منابع طبیعی و عضو مرکز پژوهش و توسعۀ جنگلداری زاگرس شمالی، دانشگاه کردستان، سنندج.

2 دانشیار فقید گروه جنگلداری، دانشکدۀ منابع طبیعی و عضو مرکز پژوهش و توسعۀ جنگلداری زاگرس شمالی، دانشگاه کردستان، سنندج

3 کارشناسی ارشد جنگلداری، دانشکدۀ منابع طبیعی، دانشگاه کردستان، سنندج.

doi
10.22034/ijf.2021.132135
چکیده

از جمله مشکلات جنگل‌های زاگرس پدیدۀ زوال یا خشکیدگی درختان بلوط است که بررسی و کنترل آن از عوامل مهم جلوگیری از نابودی جنگل‌هاست. یکی از راهکارهای ارائه‌شده برای کنترل این پدیده، اجرای برش بهداشتی است. داده‌های سنجش از دور قابلیت پایش مناطق درگیر این پدیده را فراهم آورده است. هدف از این تحقیق بررسی رفتار طیفی جنگل‌های آلوده به زوال بلوط قبل و بعد از اجرای برش بهداشتی در جنگل‌های شهرستان گیلانغرب است. برای پایش الگوی رفتار طیفی پس از اجرای برش بهداشتی، از تصاویر ماهوارۀ لندست 8 یک سال قبل از اجرای برش بهداشتی (1392) تا سال 1397 استفاده شد. پس از تصحیح اتمسفری تصاویر، با استفاده از نسبت‌گیری طیفی شاخص‌های گیاهی NDVI، WDVI، SAVI و NDWI تهیه شدند. 30 نقطه به‌صورت تصادفی و پراکنده در سطح منطقه انتخاب و ارزش طیفی باند مادون قرمز نزدیک و شاخص‌های گیاهی در محل نقاط انتخابی استخراج شد. نتایج نشان‌دهندۀ روند صعودی نمودار رفتار طیفی بعد از اجرای برش بهداشتی تا آخرین سال پایش (1397) است. نتایج آزمون مقایسۀ میانگین‌ها نشان داد که تفاوت‌ها از نظر آماری معنی‌دار است (01/0 p <). رفتار طیفی شاخص‌های پوشش گیاهی تحت تأثیر تغییرات اقلیمی و مقدار بارندگی نیز قرار می‌گیرد، اما با توجه به روند افزایشی مقادیر باند مادون قرمز نزدیک و شاخص‌ها در طول سال‌های پس از اجرای برش بهداشتی، می‌توان بخش زیادی از تغییرات را حاصل اجرای برش بهداشتی و بهبود وضعیت جنگل‌ها قلمداد کرد.