معیارها و شاخصهای مدیریت پایدار جنگلهای ناحیۀ رویشی زاگرس از دیدگاه متخصصان و کارشناسان جنگل
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری ترویج و آموزش کشاورزی، واحد ایلام، دانشگاه آزاد اسلامی، ایلام، ایران
2 دانشیار گروه ترویج و آموزش کشاورزی، واحد ایلام، دانشگاه آزاد اسلامی، ایلام، ایران.
3 دانشیار گروه مدیریت کشاورزی، واحد ایلام، دانشگاه آزاد اسلامی، ایلام، ایران
4 دانشیار گروه علوم صنایع چوب و کاغذ، واحد کرج، دانشگاه آزاد اسلامی، کرج، ایران
doi
10.22034/ijf.2021.132136چکیده
در حال حاضر تنوع زیستی در منطقۀ زاگرس با دو تهدید جدی تغییر کاربری و برداشت ناپایدار روبهروست. این موارد هم بهتنهایی و هم در ترکیب با یکدیگر سبب تخریب شدید و برگشتناپذیر جنگل میشوند. از اینرو، حفاظت و مدیریت پایدار اکوسیستمهای جنگلی در ناحیۀ رویشی زاگرس همواره دغدغۀ اصلی کنشگران و مسئولان این حوزه بوده است. تحقیق حاضر با هدف معرفی معیارها و شاخصهای مهم مدیریت پایدار جنگلهای ناحیۀ رویشی زاگرس از دیدگاه متخصصان و کارشناسان با استفاده از تکنیک تحلیل محتوا انجام گرفت. دادههای این تحقیق با روش مصاحبۀ نیمهساختارمند گردآوری شد. دستاندرکاران تحقیق نیز از میان متخصصان، مدیران، صاحبنظران علمی و اجرایی و کارشناسان مرتبط با جنگلهای زاگرس انتخاب شدند. در تحلیل دادهها از نرمافزار MAXqda12 استفاده شد. یافتههای تحقیق گویای آن است که مهمترین معیارهای شناساییشده بهمنظور مدیریت پایدار جنگلهای ناحیۀ رویشی زاگرس از دیدگاه متخصصان و کارشناسان عبارتاند از معیارهای وسعت جنگل، معیار کارکردهای حفاظتی، معیار شرایط اکوسیستم، معیار حفظ تنوع زیستی، معیار اقتصادی، معیار اجتماعی، معیار قوانین و تشکیلات و معیار آموزشی و ترویجی. برای هر یک از معیارهای مربوط، شاخصهای متناظر به آن معیار نیز شناسایی شد (8 معیار و 18 شاخص). مهمترین شاخصها از نظر متخصصان و کارشناسان ناحیۀ رویشی زاگرس شاخصهای وضع قوانین متعلق به معیار قوانین و تشکیلات و شاخص جامعیت جنگل مربوط به معیار شرایط اکوسیستم است. از یافتههای این تحقیق در راستای سیاستگذاریهای اصولی در منابع جنگلی حوزۀ زاگرس و برای برنامهریزی، تصمیمگیری و موفقیت در این زمینه میتوان استفاده کرد.