ژئواکونومی خاورمیانه و جهانی شدن اقتصاد
نویسندگان
1 استادیار گروه علوم سیاسی دانشکدۀ علوم سیاسی اقتصادی دانشگاه آزاد اسلامی واحد جنوب
2 دانشجوی دکتری گروه روابط بین الملل دانشکدۀ حقوق و علوم سیاسی دانشگاه تهران
doi
10.22059/jpq.2014.53370چکیده
با پایان جنگ سرد و فروپاشی شوروی، از نظم جدیدی سخن به میان آمد که مشخصة آن درهمتنیدگی فرهنگی، سیاسی، و اقتصادی کشورها بود. جهانی شدن اقتصاد که سرمایهداری را توسعه داد با خود مسائل و نیز فرصتهای جدیدی به وجود آورد که رویکردی ژئواکونومیک به مناطق یکی از آنها بود. این رویکرد اهمیت اقتصاد در فرایند جهانی شدن را نشان میداد. ژئواکونومیک در عین توجه به مسائل سیاسی و امنیتی، در شرایط پس از جنگ سرد و کاهش رقابتهای نظامی و ایدئولوژیک، از رقابتهای اقتصادی خبر میداد و به دنبال مهم نشان دادن اقتصاد در شرایط جهانی شدن بود که قدرتهای صنعتی (ازجمله آمریکا، چین، اتحادیة اروپا و ...) نگاهی ژئواکونومیک به مناطق پیدا کردند و خاورمیانه به دلیل داشتن منابع غنی نفت و گاز و .... از مهمترین این مناطق بود و این در شرایطی بود که دربارة کاهش اهمیت انرژیهای نفت و گاز در دهههای آینده مطالب بسیاری گفته میشد. در این پژوهش به دنبال پاسخگویی به این سؤال هستیم که آیا جهانی شدن اقتصاد اهمیت ژئواکونومیک خاورمیانه را کاهش داده است یا خیر؟ نویسنده در پی اثبات این فرضیه است که طبق آمارهای انرژی جهانی و بانک جهانی، جهان حداقل تا نیم قرن آینده همچنان نیازمند انرژیهای فسیلی استو این مسئله نشان میدهد که جهانی شدن، در عین چالشهایی که برای کشورهای درحالتوسعه ایجاد میکند، فرصتی را نیز از طریق درهمتنیدگی اقتصاد جوامع، برای مناطق ژئواکونومیک به وجود آورده است، بهطوریکه همچنان قدرتهای صنعتی را نیازمند نفت وگاز خاورمیانه قرار داده و اهمیت آن را کاهش نداده است.