فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

شبکۀ جاده‌های جنگلی، تأثیر مهمی در تحقق اهداف مدیریتی در اکوسیستم‌های جنگلی دارند و با وجود اجرای طرح تنفس جنگل، حفاظت از آنها را نمی‌توان متوقف کرد. بنابراین به‌منظور اولویت‌بندی برنامه‌ریزی نگهداری، طراحی مدلی اطمینان‌بخش برای پیش‌بینی وضعیت خرابی روسازی جاده از اهمیت زیادی برخوردار است. هدف این تحقیق، پیش‌بینی عملکرد روسازی جاده برای برنامه‌ریزی تعمیر و نگهداری از آن با استفاده از تئوری زنجیرۀ مارکوف است. در پژوهش حاضر، 185 قطعه جاده در جاده‌های جنگلی حوزۀ غرب هراز انتخاب و داده‌های وضعیت روسازی و خرابی‌های سطح جاده (چاله، شیار و بیرون‌زدگی)، شانۀ راه و شیروانی‌های خاک‌ریزی و خاک‌برداری جاده در قطعات مشخص‌شده در نقاط نمونه‌برداری در طی سال‌های 1394 و 1397 اندازه‌گیری شد. کیفیت عملکردی جاده با طبقه‌بندی شاخص PCI  و FRPCI ارزیابی شد و کیفیت روسازی در پنج گروه عالی، خوب، متوسط، بد و گسیخته طبقه‌بندی شد. پس از ارزیابی وضعیت جاری، وضعیت جاده با استفاده از زنجیرۀ مارکوف پیش‌بینی شد. نتایج این تحقیق نشان داد که روند زوال جاده از کلاسه عالی به خوب از روند تغییر آن از کلاسه متوسط به ضعیف سریع‌تر است و با توجه به آنکه سرمایۀ هنگفتی از مدیریت جنگل به ساخت و نگهداری از جاده اختصاص یافته است، لزوم تسریع در حفاظت و نگهداری از جاده به‌ویژه در جاده‌های باکیفیت مشخص‌ می‌شود. براساس پژوهش انجام‌گرفته مدل زنجیرۀ مارکوف قابلیت کافی را برای پیش‌بینی فرایند زوال جاده و برنامه‌ریزی تعمیر و نگهداری از شبکۀ جاده دارد.