ویژگی‌های رویشی و خاک در توده‌های طبیعی و دست‌کاشت قره‌داغ (Nitraria Schoberi L.) در حاشیۀ غربی دریاچۀ ارومیه

نویسندگان

1 کارشناسی ارشد جنگلداری، دانشکدۀ کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه ارومیه، ارومیه.

2 دانشیار، گروه جنگلداری، دانشکدۀ کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه ارومیه، ارومیه.

3 دانشیار، گروه جنگلداری، دانشکدۀ کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه ارومیه، ارومیه.

4 استادیار، گروه مرتع و آبخیزداری، دانشکدۀ کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه ارومیه، ارومیه.

5 دکتری مدیریت جنگل، گروه جنگلداری، دانشکدۀ کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه ارومیه، ارومیه.

doi
10.22034/ijf.2021.278802.1770
چکیده

هدف این پژوهش، بررسی ویژگی‌های رویشی و خاک توده‌های طبیعی و دست‌کاشت گونۀ قره‌داغ در حاشیۀ غربی دریاچۀ ارومیه است. در بررسی بوته‌زارهای طبیعی قره‌داغ (منطقۀ جبل‌کندی)، چهل بوته به‌صورت تصادفی در بخش بوته‌کاری‌شدۀ قره‌داغ (مناطق جبل‌کندی و سپرغان) و نیز هفت خط‌نمونه با انتخاب تصادفی (دربرگیرندۀ پانزده بوتۀ قره‌داغ) در امتداد ردیف‌های کاشت انتخاب شدند. سپس مشخصه‌های ارتفاع کل، قطر یقه، قطر بزرگ و کوچک تاج و خشکیدگی پایه‌ها بررسی شد. به‌منظور نمونه‌برداری از خاک رویشگاه بوته‌زارهای طبیعی قره‌داغ هفت نمونه خاک به‌طور تصادفی از مجاورت هفت بوته برداشت شد. در توده‌های دست‌کاشت نیز همزمان با برداشت خط‌نمونه‌ها، از مجاورت بوته اول، هشتم (میانی) و آخر هر خط‌نمونه، نمونه خاک‌هایی از عمق 20-0 سانتی‌متر برداشت و پس از آمیختن آنها، یک نمونه تهیه شد و خصوصیات فیزیکی و شیمیایی آنها موردبررسی قرار گرفت. نتایج نشان داد، بین ویژگی‌های رویشی ارتفاع کل (متر) و میانگین قطر تاج (سانتی‌متر) بوته‌های قره‌داغ در رویشگاه طبیعی جبل‌کندی (0/1 ± 03/7 متر و 91/0 ± 20/463 سانتی‌متر) با دو رویشگاه دست‌کاشت جبل‌کندی (0/0 ± 03/99 متر و 37/87 ± 5/287 سانتی‌متر) و سپرغان (0/0 ± 01/50 متر و 31/50 ± 4/90 سانتی‌متر) تفاوت معنی‌داری وجود دارد. رویشگاه‌های دست‌کاشت و طبیعی قره‌داغ منطقۀ جبل‌کندی دارای شرایط حاصلخیزی ضعیف خاک، میزان pH زیاد و خاک سبک‌ترند. نتایج این پژوهش نشان داد که در کاشت گونۀ قره‌داغ برای کنترل فرسایش بادی، توجه به وضعیت فیزیکی و شیمیایی خاک اهمیت خاصی دارد و این گونه به بافت سنگین و مقادیر زیاد درصد رس واکنش منفی نشان می‌دهد.