ارزیابی اثرات محیط زیستی، اجتماعی و اقتصادی جادۀ جنگلی دوهزار تنکابن با استفاده از ماتریس ارزیابی ژئوسایبرنتیکی

نویسندگان

1 گروه جنگلداری و اقتصاد جنگل دانشکده منابع طبیعی پردیس کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه تهران

2 دانشیار، گروه جنگلداری و اقتصاد جنگل، دانشکدۀ منابع طبیعی، دانشگاه تهران، کرج

3 دانشجوی دکتری مهندسی جنگل، گروه جنگلداری و اقتصاد جنگل، دانشکدۀ منابع طبیعی، دانشگاه تهران، کرج

4 دانشیار گروه جنگلداری دانشکدۀ منابع طبیعی دانشگاه تربیت مدرس، نور

doi
10.22034/ijf.2021.127796
چکیده

جاده‌سازی در جنگل از فعالیت‌هایی است که سبب تغییر و دگرگونی زیادی در گونه‌های گیاهی و جانوری بوم‌سازگان جنگل می‌شود و نیز به‌دلیل کاربرد فراوان در مدیریت عرصه، از مهم‌ترین پروژه‌هایی است که باید پیامدهای آن ارزیابی شود. هدف این تحقیق ارزیابی اثرات محیط زیستی، اجتماعی و اقتصادی جادۀ جنگلی دوهزار تنکابن مازندران در سه مرحلۀ قبل، حین و بعد از ساخت جاده است. در این تحقیق از روش ماتریس ارزیابی ژئوسایبرنتیکی (GAM) استفاده شد. در GAM پارامترهای انتخابی یا تعیین‌شده معیار ارزیابی با توجه به سه بُعد محیط زیستی، اجتماعی و اقتصادی بررسی شدند. نتایج حاکی از آن بود که نمرۀ ژئوسایبرنتیکی کل برای هر سه مرحلۀ ساخت جاده تقریباً مشابه بوده است (قبل از ساخت جاده: 33/13-، حین ساخت جاده: 78/80- و بعد از ساخت جاده: 47/36-) که نشان می‌دهد ساخت جادۀ دوهزار به‌خصوص در حین ساخت تأثیرات منفی بر محیط زیست داشته، اما خدمات اجتماعی و اقتصادی آن به‌خصوص بعد از ساخت، سبب شده که نمرۀ ژئوسایبرنتیکی کل در این محدوده ثابت باقی بماند. با اجرای روش ارزیابی GAM، ابزاری مناسب برای اطمینان یافتن از اجرای مناسب پروژه یا توقف آن به‌دست می‌آید که می‌توان آن را روشی برای تعیین، پیش‌بینی و تفسیر آثار محیط زیستی، اجتماعی و اقتصادی پروژۀ جاده‌سازی بر کل محیط زیست منطقه دانست.