ارزیابی کیفیت روش‌های مختلف تعیین گونۀ معرف در طبقه‌بندی جوامع گیاهی

نویسندگان

1 دانشجوی کارشناسی ‌ارشد گروه علوم و مهندسی جنگل، دانشکدۀ منابع ‌طبیعی، دانشگاه تربیت مدرس، نور، ایران

2 استادیار گروه علوم و مهندسی جنگل، دانشکدۀ منابع ‌طبیعی، دانشگاه تربیت مدرس، نور، ایران

3 استادیار گروه علوم و مهندسی جنگل، دانشکدۀ منابع طبیعی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری، ساری، ایران.

doi
10.22034/ijf.2021.127801
چکیده

پژوهش حاضر در نظر دارد کیفیت روش‌های عددی آماری (شاخص تعلقه فی و ارزش معرف) و غیرآماری (شاخص پایایی نسبی و نسبت تاج‌پوشش کل) در تعیین گونه‌های معرف جوامع گیاهی راش جنگل‌های هیرکانی شرقی (شصت‌کلا و توسکستان) را ارزیابی کند. برای این منظور، نخست با استفاده از روش گونه‌های معرف دوطرفه یا TWINSPAN شش گروه بوم‌شناختی طبقه‌بندی شد. سپس با بهره‌گیری از روش تخصیص مجموع مقادیر ارزش معرف/ اجتماع‌پذیری گونه- گروه یا TFVI (به‌عنوان شاخص تشابه در اختصاص قطعه ‌نمونه- گروه) و براساس هریک از شاخص‌های ده‌گانۀ تعیین گونۀ معرف (در قالب ده الگوریتم)، طبقه‌بندی مجدد گروه‌ها انجام گرفت. بررسی میزان انطباق نتایج هر یک از الگوریتم‌های طبقه‌بندی بر نتایج جوامع گیاهی اولیه که در نتیجۀ کاربرد روش سنتز جدولی براون بلانکه به‌دست آمدند، نشان داد که گروه‌های به‌دست‌آمده از شاخص تخصیص TFVI در صورت استفاده از دو شاخص فی تعدیل‌شده براساس داده‌های حضور- غیاب (84 درصد) و روش پایایی نسبی (82 درصد) به‌ترتیب بیشترین انطباق بر جوامع گیاهی منطقه را نشان می‌دهند. به‌طور کلی نتایج این پژوهش نشان داد که استفاده از دو شاخص فی اصلاح‌شده براساس داده‌های حضور- غیاب و شاخص پایایی نسبی نسبت به شاخص‌های دیگر در برآورد درجۀ اجتماع‌پذیری گونه- گروه یا تعیین گونه‌های معرف در تجزیه‌و‌تحلیل جوامع گیاهی در اولویت است.