روند مشخصه‌های فنولوژیک جنگل‌های زاگرس جنوبی برمبنای سری زمانی MODIS-NDVI در دامنۀ زمانی 2017-2000

نویسندگان

1 دکتری جنگلداری، دانشکدۀ منابع طبیعی، دانشگاه تهران، کرج

2 استاد گروه جنگلداری و اقتصاد جنگل، دانشکدۀ منابع طبیعی، دانشگاه تهران، کرج.

3 دانشیار، گروه جنگل‌شناسی و اکولوژی جنگل، دانشکدۀ علوم جنگل، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان، گرگان

4 استادیار گروه جنگلداری و اقتصاد جنگل، دانشکدۀ منابع طبیعی دانشگاه تهران، کرج

doi
10.22034/ijf.2021.127807
چکیده

شاخص پوشش ‌گیاهی NDVI می‌تواند جایگزین مناسبی برای داده‌های حاصل از اندازه‌گیری مستقیم مشخصه‌های جنگل باشد و برای بیان جنبه‌هایی از وضعیت آن از جمله تغییرات مشخصه‌های فنولوژیک به‌کار رود. در این تحقیق روند زمان شروع، پایان و طول فصل رویش و رابطۀ آنها با مشخصه‌های اقلیمی بارش و دما با استفاده از سری زمانی ماهواره‌ای NDVI-MODIS با تفکیک‌ مکانی250 متر در جنگل‌های زاگرس جنوبی بررسی شد. پس از آماده‌سازی‌های لازم، وضعیت هر پیکسل در 414 تصویر 16 روزه NDVI در دامنۀ زمانی 2017-2000 تجزیه‌و‌تحلیل شد. زمان شروع، پایان و طول فصل رویش به روش نقطۀ میانی و همچنین حدهای آستانه‌ 35 و 50 درصد به‌ترتیب برای شروع و پایان فصل، استخراج و روندها و معنی‌داری آنها بررسی شد. براساس نتایج، میانگین زمان شروع، پایان و طول فصل رویش به‌ترتیب، 25 اسفند، 24 مرداد و 151 روز بود. با در نظر گرفتن آستانۀ 35 درصد برای دامنۀ سالیانۀ NDVI، میانگین زمان پایان فصل رویش، 8 شهریور و طول فصل رویش 190 روز به‌دست آمد. بررسی روند فصلی نشان داد که زمان شروع و پایان فصل رویش به‌ترتیب 02/0 و 04/1 روز در سال زودتر رخ داد. طول دورۀ رویش نیز 202/1 روز در سال کاهش یافت. تغییرات زمان شروع، پایان و طول فصل رویش به‌ترتیب در 93، 81 و 81 درصد از منطقه، در سطح اطمینان 90 درصد، معنی‌دار نبود. به‌طور کلی تغییر در زمان پایان فصل رویش بیشتر از تغییر در زمان شروع فصل رویش بود. بین تغییرات دما و بارش و تغییرات مشخصه‌های فنولوژیک همبستگی ضعیفی مشاهده شد.