فلسفه در ساحت عمل؛ از مهارت های فکری تا زیست فلسفی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری فلسفۀ اسلامی گروه فلسفه و کلام اسلامی، دانشکدۀ الهیات، دانشگاه تهران

2 استاد، گروه فلسفه و کلام اسلامی، دانشکدۀ الهیات، دانشگاه تهران

3 استاد، گروه برنامه ریزی آموزش عالی، مؤسسۀ پژوهش و برنامه‌ریزی آموزش عالی

doi
10.22061/orj.2023.2157
چکیده

یونانیان باستان با استفاده از تمثیل پرکردن ظرف و برافروختن شعله، میان دو گونه یا دو معنای آموزش تمایز نهاده­اند. قبول این تمایز و رجحان معنای دوم، توجه اندیشمندان را به ساحت­های مختلف آموزش (به ویژه ساحت عمل) و ارائه الگوهای متناسب با آن معطوف نموده­است. تطبیق این امر بر فلسفه و تعیین قلمرو ساحت عمل در این دانش محور تحقیقات فزاینده ای است که نتایج آنها را میتوان در دو حوزه مهارتهای فکری و زیست فلسفی سامان داد. مقاله حاضر به منظور ارائۀ تبیینی جامع از ساحت عمل در فلسفه در دلالت اول (مهارتهای فکری) به بررسی دو فهرست پیشنهادی و تلاش جهت سامان­بخشی به اختلاف نظرها و در دلالت دوم (زیست فلسفی) به توضیح انگاره فلسفه به مثابه روش زندگی و جریانهای برخاسته از آن مانند مشاوره فلسفی و فلسفه درمانی می­پردازد. در پایان ساحت عملی فلسفه به مثابه هرمی مشتمل بر مهارتهای فلسفی در سطح پایین، زیست فلسفی در سطح بالا و سایر کنش­های مرتبط با فلسفه­ورزی در سطوح میانه ترسیم می­شود.