قضیۀ اول ناتمامیت گودل و ضدواقع‌گرایی در فیزیک

نویسندگان

1 دانشگاه زنجان

doi
چکیده

گودل طی مقالۀ مفصلی در 1931 برهان پیچیده و نبوغ‌آمیزی بر ناتمامیت ریاضیات مطرح ساخت. در آن قضیه گودل نشان داده بود که در هر سیستم اکسیوماتیک شامل حساب (تحت شرایط خاصی)، گزاره‌هایی تصمیم‌ناپذیر وجود دارند. ایدۀ به کار رفته در برهان گودل شبیه پارادوکس ریچارد است، و همین باعث شده است که عده‌ای در پذیرش آن تردید کنند. در این مقاله نخست نگاهی اجمالی به برهان گودل می‌اندازیم، تا مشخص شود که این برهان دچار تعارضات ناشی از خودـ‌ارجاعی نمی‌شود. در ادامه به یکی از تبعات فلسفی آن می‌پردازیم. نشان خواهیم داد که این برهان در کنار استدلال معروف «تعین ناقص»، واقع‌گرایی در فیزیک را با تردیدهایی روبه‌رو می‌سازد.