فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

لیلکی (Gleditsia caspica Desf.) از درختان بومی جنگل‌های شمال ایران و قفقاز است که بذر آن به‌دلیل پوستۀ سخت و نفوذناپذیر، جوانه‌زنی ضعیفی دارد. در این تحقیق تأثیر تیمارهای خراش‌دهی از جمله آب گرم 70 درجه و آب جوش 100 درجۀ سانتی‌گراد (در مدت‌های 5، 10، 15 و 20 دقیقه)، گرمای خشک با دماهای 60، 80 و 100 درجۀ سانتی‌گراد (در مدت‌های 15، 30 و 60 دقیقه) و اسید سولفوریک در دو غلظت 70 و 98 درصد (در مدت‌های 5، 20، 40 و 60 دقیقه) روی بذر لیلکی بررسی شد. آزمایش در قالب طرح کاملاً تصادفی با سه تکرار 30 تایی صورت گرفت. نتایج نشان داد که در تیمارهای آب جوش 100 درجۀ سانتی‌گراد و گرمای خشک (در همۀ دماها و مدت زمان‌ها) و شاهد جوانه‌زنی مشاهده نشد. در آب گرم 70 درجۀ سانتی‌گراد جوانه‌زنی ضعیف (20 درصد) بود، در‌حالی ‌که در اسید سولفوریک 70 درصد (در مدت 60 دقیقه) حدود 84 درصد جوانه‌زنی و در تیمار اسید سولفوریک 98 درصد (در مدت‌های 20 و 40 دقیقه) 100 درصد جوانه‌زنی مشاهده شد. در کل، با توجه به یافته‌های این تحقیق، آب جوش، آب گرم و گرمای خشک، تیمارهای مناسبی برای غلبه بر خواب پوستۀ بذر لیلکی نیستند. برای تولید بهینۀ نهال لیلکی، بهتر است بذرها قبل از کاشت در بستر خزانه، با اسید سولفوریک 98 درصد به‌مدت 20 تا 40 دقیقه آغشته شوند.