متغیرهای محیطی مؤثر در استقرار قارچ خوراکی زردِ کیجا (Cantharellus alborufescens) در جنگل جلگه‌ای نور (مازندران)

نویسندگان

1 جنگلداری، منابع طبیعی و علوم دریایی، تربیت مدرس، نور، ایران

2 گروه بیوتکنولوژی، پژوهشکده زیست فناوری، سازمان پژوهش های علمی و صنعتی ایران، تهران

3 هیات علمی گروه جنگلداری، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه تربیت مدرس

4 دانشکده منابع طبیعی دانشگاه تربیت مدرس

5 گروه محیط زیست، دانشکدۀ منابع طبیعی و علوم دریایی دانشگاه تربیت مدرس، نور

doi
چکیده

قارچ زردِ کیجا یکی از قارچ‌های خوراکی متعلق به خانوادۀ Cantharellaceae، پراکنش وسیعی در جنگل‌های شمال ایران دارد و مورد توجه ساکنان محلی این مناطق است. با وجود اهمیت اقتصادی قارچ‌های این جنس، اطلاعات اندکی دربارۀ نیازهای رویشگاهی آن در دسترس است. از این‌رو، پژوهش حاضر در نظر دارد عوامل اکولوژیکی مؤثر بر پراکنش این قارچ را بررسی کند. برای این منظور 20 جفت قطعه نمونۀ 20 × 20 متر با فاصلۀ حداقل 100 متر در توده‌های بلوط-ممرز یک جنگل جلگه‌ای (حدود 120 هکتار) در شهرستان نور انتخاب شد. نیمی از قطعات نمونه واجد اندام بارده قارچ و نیمی دیگر فاقد اندام بارده قارچ بود. به‌منظور تحلیل رابطۀ گونه- محیط (خواص خاک) و با استفاده از روشTWINSPAN  سه گروه گونۀ گیاهی شناسایی شد. با توجه به نتایج این تحقیق، حضور این قارچ در توده‌های بلوط-ممرز (گروه های اکولوژیک دوم و سوم) در روی خاک با بافت لومی-رسی، اسیدیته 2/7-7/5، کربن 7/3-2/2 درصد، نیتروژن کل 27/0-16/0درصد، نسبت کربن به نیتروژن 9/18-8/10، رطوبت 2/46-4/29 درصد و عمق لاشبرگ 19-8/4 میلی‌متر بوده است. همچنین، در عرصۀ واجد قارچ، مقدار کربن، درصد شن و رس و نسبت کربن به نیتروژن بیشتر و برعکس، مقادیر نیتروژن، آمونیوم، نیترات، اندازۀ عمق لاشبرگ و درصد سیلت کمتر از آنها در عرصۀ بدون قارچ بوده است. به‌طور کلی، کربن، نسبت کربن به نیتروژن، درصد شن و رس مهم‌ترین عوامل تأثیرگذار بر حضور قارچ زردِ کیجا در این جنگل بوده‌اند.