ریخت‌شناسی دانۀ گردۀ برخی از گونه‌های بومی و غیربومی جنس افرا در ایران

نویسندگان

1 دانش‌آموختۀ کارشناسی ارشد، دانشکدۀ علوم جنگل، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان، گرگان.

2 دانشیار، دانشکدۀ علوم جنگل، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان، گرگان.

3 دانشیار، دانشکدۀ کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه گنبد کاووس، گنبد.

doi
چکیده

در این پژوهش، مورفولوژی و تنوع دانۀ گردۀ هشت گونه از جنس افرا شاملA. negundo, Acer palmatum A.monsspesulanum, A.velutinum, A,cappadocicum, A.campestre,,  A.platanoide L, A.hyrcanumو یک کولتیوار از افرا(A.negundovariegatum) با هدف بررسی تأثیر آن در آرایه‌بندی این جنس و یافتن صفات تشخیصی بررسی شد. نتایج نشان داد که دانه‌های گرده در این جنس سه‌شیاری و از نظر اندازه جزء گروه متوسط و اغلب ناجو‌رقطب هستند و تقارن شعاعی ندارند و از نظر طبقه‌بندی در طبقۀ plicate قرار می‌گیرند. در بررسی صفات کمّی و با استفاده از آنالیز واریانس یکطرفهو تجزیۀ خوشه‌ای، تنوع بین‌گونه‌ای زیادی بین صفات مشاهده شد. در تجزیه به مؤلفه‌های اصلی، فاصلۀ دو شیار گرده از یکدیگر، طول قطر استوایی دانۀ گرده و مساحت گرده صفات مهم برای تفکیک گونه‌های موجود تشخیص داده شد. به‌منظور آزمون صحت تحلیل از آنالیز تشخیص استفاده شد که تا 80 درصد نتایج گروه‌بندی هر گونه براساس صفت گرده را به اثبات رساند.