طراحی‌و تبیین‌سیستم خط‌ مشی‏گذاری حق‏مدار برای تحقق عدالت اجتماعی (بر اساس نهج‏البلاغه)

نویسندگان

1 دانشگاه تهران

doi
چکیده

 این مقاله برمبنای بخشی از نتایج یک پژوهش با عنوان «طراحی سیستم خط‏مشی‌گذاری دولتی برای تحقق عدالت اجتماعی، بر مبنای مدل حکومت حق‏مدار علوی در نهج‏البلاغه» تدوین شده است. در بخش اول این پژوهش، ضمن تحلیل منطقی متن نهج‏البلاغه، گزاره‌هایی استخراج شدند و به مثابه مبانی منطقی عدالت حق‏مدار، در یک نظام منطقی با پنج اصل و نوزده قضیه معرفی گردیدند. پس از مراجعه به گروه‌های خبرگان و کسب نظر‌های اصلاحی آنان، نظام منطقی مذکور مورد اصلاح و تجدید نظر قرار گرفت و براساس آن «نظام منطقی نهایی تحقیق» طراحی و تنظیم شد؛ ضمن این‌که آرای صاحبنظران درباره امکان تحقق جامعه عدل حق‏مدار و میزان اولویت عوامل مؤثر بر تحقق آن بررسی گردید. عدالت حق‏مدار با تمهید شرایط دستیابی همه آحاد جامعه به حق خود در برخورداری از امنیت کامل، رفاه نسبی، و آگاهی کافی تجلی می‏یابد و تحقق آن، مستلزم در نظر گرفتن و طراحی رویه‌ها و فراگردهای مناسب برای تنظیم خط‏مشی، اجرا و ارزیابی آن است. ازاین‌رو، در این مرحله از تحقیق، با استفاده از نمودارهای جریان خط‌مشی‌گذاری، برای طراحی یک سیستم قابل اجرا در وضعیت موجود جوامع انسانی اقدام شد. حاصل کار نمایانگر امکان استقرار عدالت حق‏مدار در جامعه است که با استفاده از 12 نمودار تا سطح چهارم رابطه ملت و حکومت، با تأکید بر کارکرد خرده سیستم اجرایی درعرصه‌های سیاسی، اقتصادی و فرهنگی حیات اجتماعی ارائه می‌شود.