فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

ترک‌خوردگی زمین در میدان نفتی آذر در استان ایلام که اغلب بعد از اولین بارندگی‌های شدید فصلی به‌وقوع می‌پیوندند، مخاطراتی را برای سازه‌های مهندسی مانند تاسیسات پالایشگاهی، خطوط لوله، سکوهای حفاری چاه و برخی جاده‌ها بوجود آورده‌ است. از نظر زمین‌شناسی، میدان نفتی آذر برروی یال شمالی تاقدیس چنگوله متشکل از بخش لهبری سازند آغاجاری قرار گرفته است. واحدهای سنگی تشکیل دهنده زمین در این منطقه شامل تناوبی از ماسه‌سنگ‌ها، سیلت‌استون‌ها و رس‌سنگ‌ها است. واحدهای ماسه‌سنگی و سیلت‌استون‌ها بسیار سست و دارای پتانسیل رمبندگی هستند. ترک‌ها به صورت منظم با راستای تقریبا عمود بر محور تاقدیس تشکیل می‌شوند. در این مقاله به منظور ارزیابی مکانیزم تغییرشکل زمین و نقش آن در وقوع ترک‌خوردگی زمین از تلفیق مطالعات زمین‌شناسی مهندسی با تکنیک ‌‌تداخل‌سنجی راداری استفاده شده است. مطالعات تداخل‌سنجی راداری با روش تحلیل سری زمانی مبتنی بر پراکنشگرهای دائم بر روی دو مجموعه داده سنجنده (S-1A) Sentinel-1A شامل 68 تصویر از سال‌های 1393 تا 1399 نشان‌ دهنده دو عملکرد متفاوت از تغییرشکل زمین در منطقه است. تغییرشکل خطی و دائم در محدوده شمال غرب تاقدیس چنگوله که بر راستای محور تاقدیس چنگوله و جهت پلانژ آن منطبق است. تغییرشکل دیگر در جنوب شرق تاقدیس چنگوله، تغییرشکلی غیرخطی و دوره‌ای است که معمولا در دوره های5 تا 6 ساله شناسایی شده است. این تغییرشکل با بارندگی‌های شدید منطقه همخوانی نزدیکی دارد. نتایج این تحقیق نشان می‌دهد که ترک‌خوردگی زمین در میدان نفتی آذر به علت تغییر شکل زمین، ناشی از رشد تاقدیس چنگوله و پدیده رمبندگی ماسه‌سنگ‌های سست در سازند آغاجاری است.