فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

امواج انقلاب‌خواهانه بهار عربی، شعارهای سیاسی بی‌شماری را تولید کرده است و هدف این پژوهش بررسی شعارهای گرد‌آوری‌شده از میادین اعتراض و تحصن در مصر، تونس، لیبی، یمن و سوریه است. پرسش اصلی پژوهش این است که «شعارهای خیزش‌های مردمی در بهار عربی، چگونه و از طریق چه سازوکارهای گفتمانی، به‌مثابه رسانه‌ای برای انتقال انتقادات سیاسی عمل کردند و با اتخاذ چه راهبردهای گفتمانی، خود را به‌عنوان زیرژانری متمایز در گفتمان سیاسی جهان عرب تثبیت کرده‌اند؟». این پژوهش  از نوع کیفی بوده و با به‌کارگیری روش تحلیل گفتمان سیاسی ون دایک، ساختارها و راهبردهای گفتمانی خاصی که در این شعارها برای شکل‌دهی به زیرژانری از گفتمان سیاسی در جهان عرب به‌کار رفته‌اند، کاوش می‌شود. داده‌ها از منابع متنوعی همچون بنرها، دیوارنویسی‌ها، ابزارهای شنیداری- دیداری، سرودخوانی و سخنرانی‌ها و همچنین شعرها و ترانه‌ها استخراج شده است تا نشان دهد چه اندازه این شعارها به‌مثابه رسانه‌ای برای ابراز و مصرف انتقادات و نظرات سیاسی عمل می‌کنند. طبق یافته‌های این پژوهش، موضوعات این شعارها، طرح‌واره‌های فرامتنی، معناشناسی محلی و واژگان، صورت‌های نحوی، عملیات بلاغی و ساختارهای بیانی و کنش‌های گفتاریِ آنها، همگی گواه آنند که شعارهای بهار عربی بخشی بنیادین از گفتمان سیاسی محسوب می‌شوند.