طراحی و تبیین مدلی جهت زمینه‌سازی برای خلاقیت در مؤسسات پژوهشی کشور (حوزه وزارت علوم، تحقیقات و فناوری)

نویسندگان
doi
چکیده

این تحقیق با هدف طراحی و تبیین مدلی به‌منظور زمینه‌سازی برای خلاقیت در مؤسسات پژوهشی انجام پذیرفت. برای نیل به این هدف، موضوع تحقیق در قالب ادبیات خلاقیت در مؤسسات پژوهشی به پژوهش سپرده شد که نتیجه آن، دستیابی به مدل مفهومی تحقیق بود. این مدل در بر دارنده چهار عامل یا متغیر پنهان،  شامل خلاقیت، عوامل فردی، عوامل گروهی و عوامل سازمانی است. هر کدام از این عوامل دارای شاخص‌های مشخصند. خلاقیت دارای سه شاخص مسأله‌‌‌یابی، ایده‌یابی و اجرای ایده‌ها است. عوامل فردی متشکل از دو شاخص توانمندی و شخصیت است و عوامل گروهی، سه شاخص تنوع گروه، انسجام گروه و سیستم ارتباطات را شامل می‌شود. عوامل سازمانی متشکل از چهار شاخص سبک رهبری، سیستم پاداش، جو سازمانی و ساختار سازمانی است.براساس مدل مفهومی، پرسشنامه سنجش شاخص‌ها تهیه و تنظیم شد. پرسشنامه مذکور بین افراد نمونه در مؤسسات پژوهشی توزیع و پس از تکمیل، جمع‌آوری گردید. بعد از کنترل و بررسی مندرجات پرسشنامه‌های جمع‌آوری شده، تعداد 315 پرسشنامه به‌دست آمد. داده‌های حاصل از پرسشنامه‌های مذکور با استفاده از نرم‌افزارLisrel 8.5 حول فرضیه‌های تحقیق در قالب یک مدل واحد آزمون شدند که نتایج نشان داد تمام شاخص‌های مربوط به هر کدام از عوامل چهار‌گانه به نحو معناداری عامل مربوط را سنجنیده، عوامل فردی به‌طور مستقیم و عوامل گروهی و سازمانی به‌طور غیرمستقیم در شکل‌گیری خلاقیت پژوهشگران مؤسسات پژوهشی مؤثرند.