فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

بحران سوریه یکی از بزرگ‌ترین موج ‌ های دیاسپورا در دهه‌های اخیر را رقم زده است. ترکیه از ابتدای بحران، چند میلیون آواره سوری را در خاک خود پذیرفت اما از اصطلاح «مهمان» به جای «پناهنده» برای توصیف این گروه استفاده و وضعیت آنان را در قالب «حمایت موقت» تعریف کرد. این نام ‌ گذاری با وجود عضویت ترکیه در کنوانسیون ۱۹۵۱ و پروتکل ۱۹۶۷، یک تناقض مفهومی و حقوقی میان تعهدات بین‌المللی و سیاست‌های داخلی ایجاد کرده است. این پژوهش با اتخاذ رویکردی انتقادی و با تکیه بر مفهوم مهمان‌نوازی ژاک دریدا، به تحلیل چرایی تغییر رویکرد و نامگذاری آوارگان سوری در اسناد و گفتمان رسمی ترکیه پرداخته است. این پژوهش نشان می‌دهد که عوامل سیاسی و اقتصادی، مهم‌ترین محرک‌های این تغییر رویکرد تلقی می ‌ شوند. یافته‌های تحقیق بیانگر آن است که استفاده از مفهوم مهمان، ابزاری سیاسی برای دور زدن تعهدات حقوقی، مدیریت افکار عمومی و حفظ انعطاف دولت در تعیین سیاست بازگشت بوده و در نهایت با تغییرات سیاسی داخلی ترکیه، به سمت محدودسازی حقوق آوارگان و تأکید بر بازگشت آنان حرکت کرده است. این پژوهش نشان می‌دهد که نام ‌ گذاری صرفاً یک امر زبانی نیست، بلکه بخشی از سازوکار قدرت در مدیریت دیاسپورا و کنترل «دیگری» در نظام دولت ـ ملت معاصر است.