ارزیابی یونوم در بلوط ایرانی (Quercus brantii Lindl) بهمنظور بررسی علل زوال بلوط
نویسندگان
1 مؤسسه تحقیقات جنگلها و مراتع کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، تهران، ایران
2 گروه تحقیقات زیست فناوری منابع طبیعی، مؤسسه تحقیقات جنگلها و مراتع کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، تهران، ایران،
3 گروه تحقیقات زیست فناوری منابع طبیعی، مؤسسه تحقیقات جنگلها و مراتع کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، تهران، ایران،
4 گروه تحقیقات زیست فناوری منابع طبیعی، مؤسسه تحقیقات جنگلها و مراتع کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، تهران، ایران
5 عضو هیات علمی گروه زیست فناوری موسسه تحقیقات جنگلها و مراتع کشور
6 مؤسسه تحقیقات جنگلها و مراتع کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، تهران، ایران،
doi
چکیده
جنگلهای زاگرس با وسعتی بالغ بر شش میلیون هکتار از جنبههای متعدد اقتصادی، اجتماعی و زیستمحیطی حائز اهمیت هستند که از این مقدار بیش از یک میلیون هکتار دچار خشکیدگی شده است. این تحقیق با انتخاب شش رویشگاه در ارتفاع و جهت شیب متفاوت و بررسی 30 درخت در هر سایت انجام گرفت. نمونهبرداری در هر نقطه از یک سطح مشخص با وسعت تقریبی 20 هکتار در ماههای خرداد و مهر انجام گرفت و 20 پارامتر عنصری اندازهگیری شد. بهمنظور بررسی ارتباط یونومیک و زوال بلوط، پایههای بلوط براساس ظاهر شادابی به سه گروه پایههای سالم، در معرض خطر و آسیبدیده دستهبندی شدند. نتایج آنالیز واریانس ویژگیهای یونومیک براساس سه عامل فصل، منطقه و شاخص سلامت تاج بیانگر تفاوت معنیدار تعدادی از عناصر از جمله N، P، C، K، C/P، C/K، Fe، Ca، Mg، Na، Cu، Mn، Zn، Si برگ در دو فصل بهار و پاییز بود (05/0P<). همچنین تفاوت معنیداری در میان شش رویشگاه بررسیشده از نظر مقدار C، C/P، Ca، Mg، Cu، Mn، Ni مشاهده شد. از نظر شاخص سلامت نیز در مقدار N، P، C/P، K/P، N/K، C/N تفاوت معنیدار مشاهده شد. نتایج حاصل از تجزیه به مؤلفههای اصلی کلیۀ صفات مورد بررسی نیز حاکی از آن بود که میتوان از صفاتی که بیشترین تأثیر را در تبیین مؤلفۀ اول دارند، بهعنوان عوامل تشخیص زوال استفاده کرد. تحقیق حاضر برآورد دقیقی از ویژگیهای یونومیک در بلوط ایرانی را ارائه داده است تا بتوان در قدم بعد راهکارهای مناسب برای افزایش توان مقابلۀ گونههای بلوط در برابر ناملایمات محیطی را ارائه کرد.
