اثر تغییرات دمایی بر مشخصه‌های فیزیکی و شیمیایی خاکستر لاشبرگ گونۀ مازودار در شرایط آزمایشگاهی

نویسندگان

1 دانش‌آموختۀ کارشناسی ارشد جنگل‌شناسی و اکولوژی جنگل، دانشکدۀ منابع طبیعی، دانشگاه کردستان، سنندج

2 استادیار گروه جنگلداری، دانشکدۀ منابع طبیعی و مرکز پژوهش و توسعۀ جنگلداری زاگرس شمالی دانشگاه کردستان، سنندج

3 استادیار گروه جنگلداری، دانشکدۀ منابع طبیعی و مرکز پژوهش و توسعۀ جنگلداری زاگرس شمالی دانشگاه کردستان، سنندج

doi
چکیده

لاشبرگ گیاهان و خاکستر حاصل از سوختن آنها از عوامل مؤثر بر عناصر غذایی خاک هستند. زمان و شدت آتش ممکن است بر ویژگی‌های خاکستر و خاک تحتانی اثرگذار باشد. پژوهش حاضر با هدف بررسی مشخصه‌های فیزیکی و شیمیایی خاکستر حاصل از حرارت دادن لاشبرگ گونۀ مازودار (Quercus infectoria Oliv.) در دماهای مختلف در شرایط آزمایشگاهی انجام گرفت. به‌منظور جمع‌آوری لاشبرگ از سطح خاک، جنگل‌های بخش خاوومیرآباد شهرستان مریوان انتخاب شد و نمونه‌ها در زیر تاج هشت پایه درخت­ مازودار از کف جنگل جمع‌آوری شدند. درختان روی یک ترانسکت در راستای خطوط میزان با فواصل 30 متری انتخاب شدند. پس از آسیاب کردن لاشبرگ‌ها، نمونه‌ها در چهار تیمار (لاشبرگ و سه تیمار حرارت داده‌شده در دماهای 200، 400 و 600 درجۀ سانتی‌گراد) تهیه شدند. نتایج نشان داد که رنگ خاکستر در تیمارهای دمایی 200، 400 و 600 درجۀ سانتی‌گراد به‌ترتیب، قهوه‌ای تیره، خاکستری و خاکستری روشن است. مقدار pH، هدایت الکتریکی، فسفر، کلسیم، پتاسیم و منیزیم با افزایش دما به‌طور معنی‌داری در لاشبرگ‌های حرارت‌داده‌شده افزایش پیدا کرد، در‌حالی‌ که درصد کربن آلی و نیتروژن کل با افزایش دما ابتدا افزایش و سپس کاهش یافت. کاهش غلظت عناصر غذایی در خاکستر حاصل از لاشبرگ گونۀ مازودار به‌ترتیب N>C>P>K>Mg>Ca بود. در نهایت نتیجه گرفته شد که با افزایش درجۀ حرارت تا حد چشم‌گیری در دسترس بودن عناصر غذایی در خاکستر لاشبرگ مازودار تحت تأثیر قرار گرفت و دماهای مختلف اثرهای متفاوتی بر مقدار عناصر غذایی و رنگ خاکستر داشتند.