فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

تعیین فاصله‌ی حفاری بهینه بین تونل‌های موازی از اهمیت فراوانی برخوردار است. مدل‌های تجربی فراوانی جهت تخمین عرض پایه تونل وجود دارد که هر یک محدودیت‌هایی دارند. در این مقاله، معیاری جهت طراحی عرض پایه بین تونل‌های موازی (دوقلو) ارائه شده است. این معیار مبتنی بر منحنی واکنش زمین و با استفاده از مدل‌سازی عددی در شرایط مختلف است. مقدار کرنش در لحظه رسیدن میزان تنش عمودی (1σ) در پایه به مقدار مقاومت فشاری توده سنگ (cmσ) نشانگر نسبت قابل قبول عرض به ارتفاع (w/h) می‌باشد که بیانگر فاصله بهینه بین تونل‌های دوقلو است. بدین منظور تونل دوقلوی پونه که در آزاد راه اراک- خرم‌آباد قرار دارد به عنوان مطالعه موردی انتخاب شده است. این تونل از هشت زون در لایه‌های سنگ آهک مارنی و یک زون در نهشته‌های آبرفتی می‌گذرد. نتایج حاکی از آن است که روش پیشنهادی تطابق خوبی بین ابعاد پایه در مشاهدات تونل مورد مطالعه با در نظر گرفتن ابزار دقیق نصب شده در تونل دارد. برای نمونه در زون 3 مقدار مقاومت فشاری توده سنگ 23/3 مگاپاسکال و مقدار کرنش در محدوده پایه 053/0 است. بر اساس تحلیل‌ها در این زون مقدار 8/1w/h= به دست آمده که عرض پایه پایدار حداقل 1/17 متر محاسبه گردید. درنتیجه با در نظر گرفتن این معیار می‌توان بهینه‌ترین عرض پایه را در طراحی تونل‌های دوقلو در حالت استاتیک با دقت مناسبی در تونل‌های ایران بدست آورد.