تأثیر تمرین ورزشی بر ساختار بیضه و سطوح سرمی استرس اکسیداتیو موش‌‏های صحرایی نر تحت اشعه ایکس

نویسندگان

1 استادیار، دانشکده روانشناسی و علوم تربیتی، گروه تربیت بدنی و علوم ورزشی، دانشگاه یزد، یزد، ایران

2 استادیار، گروه فیزیولوژی ورزشی، دانشکده علوم ورزشی، دانشگاه اراک، اراک، ایران

3 دانشیار، گروه فیزیولوژی ورزشی، دانشکده علوم ورزشی، دانشگاه اراک، اراک، ایران

4 کارشناس ارشد، گروه فیزیولوژی ورزشی، دانشکده علوم ورزشی، دانشگاه اراک، اراک، ایران

doi
10.22034/sbs.2025.467544.1110
چکیده

مقدمه و هدف: اشعه ایکس متداول ترین روش درمان سرطان است. به نظر می‌‏رسد که آسیب‏ های جانبی ناشی از درمان اشعه ایکس استفاده از آن را با چالش مواجه می‫کند.مواد و روش­ ها: در این مطالعه تجربی 24 سر موش صحرایی نر به طور تصادفی به 4 گروه (کنترل سالم، کنترل اشعه ایکس، تمرین تناوبی سالم و اشعه ایکس به همراه تمرین تناوبی) تقسیم شدند. در گروه‏‌های اشعه ایکس 4 گری به صورت کل بدن و تک دوز اشعه ایکس دریافت کردند. گروه‌های تمرینی تناوبی را به مدت 8 هفته اجرا کردند. جهت اندازه‫‌گیری سرمی متغیرهای MDA، TAC، CAT از روش الایزا استفاده شد. همچنین ارزیابی‌‫های استرولوژی حجم بیضه، حجم لوله‏‌های منی‌‏ساز و بافت بینابینی با استفاده از دستگاه پاساژ و فرمول‫‌های وابسته انجام شد. داده‏‏‌ها با آزمون آماری آنالیز واریانس یک­‌طرفه در نرم­‌افزار SPSS در سطح معناداری 0.05 تجزیه و تحلیل شدند.یافته­ ها: اشعه ایکس موجب افزایش معنادار MDA، کاهش معنادار TAC و CAT در کنترل اشعه ایکس نسبت به گروه کنترل سالم شد (0.05≥P). MDA در گروه‌ اشعه ایکس به همراه تمرین تناوبی نسبت به گروه کنترل اشعه ایکس کاهش معنادار یافت (0.05≥P). همچنین سطح سرمی TACو CAT در گروه اشعه ایکس به همراه تمرین تناوبی نسبت به گروه کنترل اشعه ایکس افزایش معنادار مشاهده شد (0.05≥P). همچنین اشعه ایکس موجب کاهش معنادار حجم بیضه و حجم لوله‏‌های منی‏ ساز و قطر لوله‫ های منی‫‌ساز در گروه کنترل اشعه ایکس نسبت به کنترل سالم شد (0.05≥P). از طرفی تمرین تناوبی موجب افزایش معنادار متغیرهای (حجم بیضه، حجم لوله‫‌های بینابینی و قطر لوله‫‌های منی‌‫ساز) در گروه‌ اشعه ایکس به همراه تمرین تناوبی نسبت به گروه کنترل اشعه ایکس شد (0.05≥P).بحث و نتیجه‏ گیری: به نظر می‌‏رسد تمرین تناوبی می‏تواند از طریق بهبود ساختار بیضه و همچنین شرایط استرس اکسیداتیو سرمی،کاهش عملکرد بیضه ناشی از القاء اشعه ایکس را بهبود دهد. این بهبود نیز در ساختار بیضه بویژه متغیرهایی مانند حجم بیضه، حجم لوله‫‌های بینابینی و قطر لوله‌‫های منی‌‫ساز بود.