تبیین مزیت رقابتی شرکتهای صادراتی ایران با رویکرد نظریه قابلیت پویا و دوسوتوانی سازمانی
نویسندگان
1 دانشیار گروه مدیریت صنعتی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه گیلان، رشت، ایران.
2 استادیار گروه حسابداری، دانشکده علوم انسانی، واحد دزفول، دانشگاه آزاد اسلامی، دزفول، ایران.
3 دانشجوی دکتری گروه مدیریت صنعتی، واحد مسجدسلیمان، دانشگاه آزاد اسلامی، مسجدسلیمان، ایران.
doi
10.22034/jiba.2020.10380چکیده
پیچیدگیهای عرصۀ رقابت، درهمتنیدگی مرزها و پویایی فضای کسبوکار، بنگاهها را به نحوی روزافزون با چالشهای جدید و غیرمنتظره مواجه کرده است. این وضعیت به گونهای است که کسب مزیت رقابتی برای بنگاهها، بدون وجود یک رویکرد منعطف و سازگار با تغییرات محیطی، بسیار دشوار به نظر میرسد. در این راستا، نظریۀ قابلیتهای پویا بیان دارد که بنگاهها در محیطهای پیچیده و به سرعت در حال تغییر، نیاز به قابلیتهایی پویا برای موفقیت و کسب مزیت رقابتی دارند. از سویی دیگر، مفهوم دوسوتوانی سازمانی نیز برای کار در محیط پرتلاطم کسبوکار در جهت حفظ مزیت رقابتی توصیه شده است. بر این اساس، هدف پژوهش حاضر، تبیین مزیت رقابتی از طریق تأثیر قابلیتهای پویا بر مزیت رقابتی، با میانجیگری دوسوتوانی سازمانی است. جامعۀ این پژوهش، شرکتهای صادراتی ایران بودند که برای جمعآوری دادهها و با استفاده از نرمافزار G*Power، 78 آزمودنی به عنوان حداقل تعداد نمونه انتخاب شدند. همچنین به منظور بررسی فرضیات، از مدلسازی معادلات ساختاری با رویکرد حداقل مربعات جزئی (PLS-SEM) استفاده گردید. نتایج حاکی از این امر بود که ابعاد قابلیتهای پویا (شامل قابلیت درک فرصتها، استفاده از فرصتها و شکلدهی مجدد منابع)، هم به طور مستقیم و هم با میانجیگری دوسوتوانی سازمانی، بر مزیت رقابتی تأثیر مثبت و معنادار دارد. بر اساس یافتههای ذکرشده، قابلیتهای پویا توانایی شرکت را برای بسیج منابع جهت جذب فرصتها و دفع تهدیدها افزایش میدهد و با شکلدهی مجدد منابع دانش، اکتشاف و بهرهبرداری را نیز تسهیل میکند.
