تعلیم و تربیت در دستگاه ایدئولوژیک داعش؛ نسل جدید اسلام گرایی رادیکال و تلاش برای آفرینش جامعه آرمانی

doi
10.22054/qpss.2020.33065.2394
چکیده

رژیم ‌ ها و گروه ‌ های ایدئولوژیک در راستای رسیدن به جهان آرمانی و مدینه فاضله موعود همواره درصدد پرورش انسان ‌ هایی طراز نوین بوده ‌ اند و برای تحقق این امر در پی کنترل همه ‌ جانبه ابعاد گوناگون زندگی انسان ‌ ها برآمده ‌ اند. به نظر می ‌ رسد داعش نیز به عنوان یک سازمان سیاسی- نظامی تمامیت ‌ خواه از این امر مستثنی نبوده است. تجربه دوره هرچند کوتاه ‌ مدتِ خلافت نشان می ‌ دهد این گروه با قرائتی خاص از متون مقدس اسلامی به ‌ طور خاص به دنبال آموزش و پروش کودکان و نوجوانان بوده است تا در نهایت انسان آرمانی و مدینه فاضله مدنظر خود را بیافریند. در این مقاله، ضمن تحلیل محتوای آثار درسی و تبلیغی، نظر آن گروه درباره علوم مختلف و روش ‌ های نظام تعلیم و تربیت برای رسیدن به هدفش پرداخته شده است و در این مسیر از مفهوم دستگاه ‌ های ایدئولوژیک دولت (آلتوسر) بهره گرفته شد. از سوی دیگر با آگاهی از تلاش داعش برای بهره ‌ گیری از روش ‌ ها و ابزارهای گوناگون در جهت کسب تعهد و وفاداری هواداران، این مقاله می‌کوشد تا مسیرهای محتمل اثرگذار و نفوذ داعش بر کودکان و نوجوانان را در مرحله ارتباط و تماس اولیه مورد بررسی قرار دهد که عبارتند از: حساسیت ‌ زدایی نسبت به خشونت، نمایش شیوه مثبت زمامداری، اعطای حس هویت جمعی، الگوی نقش مثبت فقدان و جایگزینی و افراد بزرگسال قابل اعتماد و اثرگذار.