استخراج الگوی بهینه رهاسازی جریان از مخازن سدها بر اساس الگوریتم چندهدفه بهینه سازی ازدحام ذرات

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری عمران، گروه مهندسی عمران، واحد اراک، دانشگاه آزاد اسلامی، اراک، ایران.

2 استادیار، گروه مهندسی عمران، واحد اراک، دانشگاه آزاد اسلامی، اراک، ایران

3 دانشیار گروه مهندسی عمران، واحد اراک، دانشگاه آزاد اسلامی، اراک، ایران.

doi
10.22034/ws.2023.54541.2509
چکیده

هدف از این تحقیق ارایه راهکاری است تا بتوان مقداری از آب ماهها یا فصول پرآب را در مخزن ذخیره کرد و در ماههای کم آب مصرف نمود تا شدت شکست در این ماهها تعدیل گردد. برای این منظور از ترکیب الگوریتم بهینه سازی چند هدفه ازدحام ذرات (MOPSO) و مدل شبیه ساز WEAP برای بهره برداری بهینه از سد مارون در یک دوره 30 ساله (مهر 1401 تا شهریور 1431) استفاده شد. راه حل ارایه شده دارای این قابلیت است که بر اساس ظرفیت بهره برداری از مخزن، علاوه بر حفظ اطمینان پذیری تامین نیاز سیستم در محدوده قابل قبول، درصد تامین نیاز در ماههای بحرانی و کم آب افزایش یابد. در صورت بهره برداری از سیستم بر اساس الگوی موجود و بدون ابزار بهینه سازی (سناریوی رفرنس) در بسیاری از سالهای خشک در اکثر مصارف، درصد تامین نیاز در چندین ماه متوالی نزدیک به صفر خواهد بود. اما با اجرای مدل بهینه سازی درصد تامین نیاز در ماههای بحرانی به مقدار 30 تا 60 درصد رسید. همچنین اطمینان‌پذیری تامین نیاز برقابی در حدود 6 درصد بهبود یافت و درصد تامین نیاز زیست‌محیطی در ماه‌های کم آب حدود 7 تا 15 درصد بیشتر شد. نتایج نشان داد استفاده از روش ارایه شده در این تحقیق علاوه بر تامین قابل قبول نیازهای زیست محیطی، منجر به کاهش شدت شکست در تامین مصارف شرب و کشاورزی و کاهش تعداد ماههای بحرانی با درصد تامین بسیارکم خواهد شد.