برآورد نیاز آبی و ارزیابی سطوح مختلف آبیاری بر پارامترهای رشدی نهال‌های کاج تهران (مطالعۀ موردی: تهران)

نویسندگان

1 استادیار، گروه مهندسی آبیاری و زهکشی، پردیس ابوریحان، دانشگاه تهران، تهران

2 دانشجوی دکتری، گروه جنگلداری، پردیس دانشگاهی، دانشگاه گیلان، رشت

3 گروه جنگلداری، دانشکده منابع طبیعی دانشگاه گیلان، صومعه سرا، ایران.

4 استادیار، گروه مرتع و آبخیزداری، دانشکدۀ منابع طبیعی دانشگاه گیلان، رشت

doi
چکیده

این پژوهش به‌منظور بررسی تأثیر سطوح مختلف آبیاری بر برخی ویژگی‌های مورفوفیزیولوژیکی نهال‌های کاج تهران در فضای سبز شهر تهران در دو سال 1395 و 1396 انجام پذیرفت. بدین منظور نیاز آبی کاج تهران در عرصۀ تحت مطالعه با استفاده از روش پیشنهادی فائو در سیستم آبیاری قطره‌ای و روش WUCOLS III محاسبه شد. سپس تأثیر چهار سطح آبیاری (50، 75، 100 و 125 درصد نیاز آبی) بر برخی ویژگی‌های رشدی این گونه در طول فصل رشد به‌صورت آزمایش کرت‌های خردشده در قالب زمان و براساس طرح بلوک‌های کامل تصادفی بررسی شد. نتایج نشان داد که مقدار بارش مؤثر در فروردین سال اول و فروردین و اردیبهشت سال دوم بیش از نیاز آبی برآورد‌شدۀ کاج تهران در عرصۀ تحت مطالعه بود. بیشترین مقادیر آب مورد نیاز در هر دو سال مربوط به ماه خرداد (6/204 و 45/246 لیتر در ماه) و کمترین مقدار آب مورد نیاز در سال‌های اول و دوم (5/139 و 117 لیتر در ماه) به‌ترتیب مربوط به اردیبهشت و مهر بود. تیمار 50 درصد نیاز آبی سبب کاهش معنی‌دار طول شاخه، قطر شاخه، ارتفاع، قطر تاج درخت و طوقۀ کاج و افزایش درصد مادۀ خشک برگ و شاخه و پرولین نسبت به تیمار شاهد شد. فراوانی برگ هر درخت و شادابی گیاه تحت تأثیر سطوح آبیاری قرار نگرفتند. به‌طور کلی، نتایج این پژوهش نشان داد که ضمن حفظ شاخص‌های مهم فضای سبز می‌توان مصرف آب درختان کاج تهران را در عرصۀ تحت مطالعه تا 50 درصد نیاز آبی در ماه‌های اول فصل رشد و 75 درصد در بقیۀ ماه‌های سال کاهش داد.