تحریک رشد و نمو لوبیا (Phaseolus vulgaris L) با قارچ های تریکودرما و تاثیر آن ها بر تعدیل تنش شوری

نویسندگان

1 گروه مهندسی تولید و زنتیک گیاهی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه مراغه، ایران.

2 گروه مهندسی تولید و زنتیک گیاهی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه مراغه، ایران.

3 گروه گیاه پژشکی، پژوهشکده علوم و فنون هسته‌ای، پژوهشکده کشاورزی هسته‌ای، سازمان انرژی اتمی ایران، ایران.

4 گروه زراعت و اصلاح نباتات، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد کرج، ایران.

5 گروه علوم و مهندسی خاک- دانشگاه مراغه

doi
10.22034/ws.2024.58159.2532
چکیده

برخی از گونه‌های قارچ تریکودرما با افزایش تحمل گیاه به تنش‌های محیطی مانند شوری باعث بهبود رشد گیاهان زراعی و افزایش محصول می‌شوند. در این راستا، اثر 10 گونه‌ی قارچ تریکودرما شاملT. harzianum ، T. lixii ، T. ghanens ، T. virens و T. atroviride و موتانت آن‌ها ( به تر تیب:NAS108 M1 ، NAS114-M17، ON545796، NAS115 M17 و NAS112M2) برای تعدیل اثرات تنش شوری خاک (ECe=6 dS m-1 و ECe=1.1 dS m-1) در استقرار، رشد رویشی و زایشی گیاه لوبیا چیتی به‌صورت کرت‌های خردشده بر پایه طرح بلوک‌های کامل تصادفی با سه تکرار در شرایط مزرعه بررسی شد. نتایج نشان داد که رشد گیاه لوبیا چیتی به‌طور معنی‌دار تحت تأثیر تیمارهای شوری، قارچ تریکودرما و اثر متقابل آن‌ها بود. درصد سبزشدن و تمامی صفات رویشی، زایشی و پروتئین دانه تحت تنش شوری به‌طور معنی‌دار (p≤0.01) نسبت به شاهد کاهش یافتند. کاهش در صفات اجزای عملکرد بیش از صفات رویشی بود. تیمارهای زیستی بذر با گونه‌های تریکودرما به‌جز T. lixii توانست رشد، نمو و پروتئین دانه گیاه را در شرایط شور و غیر شور بهبود دهند. بیشترین القای مقاومت به شوری را گونه‌های T. harzianum ، T. ghanens و T. atroviride به همراه موتانت‌های آنها ایجاد کردند که در بین آنها اثر T. atroviride با کارایی زیستی 75 و 60 درصد به ترتیب در شرایط شور و غیر شور بارزتر بود. لذا این گونه می‌تواند به عنوان گونه‌ی مطلوب در تولید کودهای زیستی برای تولید لوبیا چیتی در شرایط شور و غیرشور مطرح باشد.