برآورد شکنندگی سنگ‌های گرانیتی مناطق تواندشت و گوشه (شهرستان بروجرد) از سختی واجهشی اشمیت و خصوصیات پتروگرافی

نویسندگان

1 گروه زمین شناسی دانشگاه اصفهان

2 گروه زمین شناسی دانشگاه لرستان

3 گروه زمین شناسی دانشگاه اصفهان

doi
چکیده

شکنندگی یکی از مهمترین ویژگی‌های مکانیکی سنگ است که در طرح‌های ژئوتکنیکی مانند عملیات حفاری و سازه‌های زیرزمینی دارای کاربرد گسترده‌ای است. تاکنون روش استانداردی برای برآورد شکنندگی سنگ‌ها معرفی نشده است و بنابراین از روش‌های غیر مستقیم برای برآورد آن استفاده می‌شود. در این تحقیق با استفاده از روابط آماری دو و چند متغیره، شکنندگی سنگ‌های گرانیتی از سختی واجهشی اشمیت و خصوصیات پتروگرافی (میانگین اندازه کانی‌ها و ترکیب کانی شناسی) برآورد شده است. برای رسیدن به این اهداف، 10 نمونه سنگ گرانیتی مختلف از معادن تواندشت و گوشه در اطراف شهر بروجرد تهیه شد. بر اساس آزمون‌های آزمایشگاهی شاخص شکنندگی، سختی واجهشی چکش اشمیت، میانگین اندازه کانی‌ها و نسبت کوارتز به فلدسپات نمونه‌ها تعیین شدند. سپس جهت برآورد شکنندگی مدل‌های مختلفی بر روی داده‎ها برازش داده شد. نتایج روابط آماری دو متغیره نشان می‌دهد که همبستگی‌های متوسط (ضرایب تعیین بین 70/0 تا 87/0) بین شاخص شکنندگی با سختی واجهشی چکش اشمیت، میانگین اندازه کانی‌ها و نسبت کوارتز به فلدسپات وجود دارد. در حالی که روابط آماری چند متغیره حکایت از تأثیر قابل توجه میانگین اندازه کانی‌ها و نسبت کوارتز به فلدسپات روی دقت همبستگی بین شاخص شکنندگی و سختی واجهشی اشمیت (به ترتیب با ضرایب تعیین 91/0 و 93/0) دارد.