فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

کمپوست‌سازی رهیافت موثر مدیریت ضایعات آلی است ولی معایبی همچون تصاعد گازهای خطرناک حین تولید دارد. برای غلبه بر این معایب از برخی افزودنی‌های آلی و معدنی در فرایند تولید استفاده می‌شود. در این پژوهش اثر بیوچارچوبی، لئوناردیت و زغال‌سنگ بر برخی ویژگی‌ها و شاخص‌های کیفی کمپوست مشترک کود دامی و مواد آلی جنگلی مطالعه شد. آزمایش به صورت فاکتوریل در طرح پایه کاملا تصادفی با سه تکرار اجرا گردید. فاکتور اول تیمار شامل بیوچار چوبی، لئوناردیت و زغال‌سنگ در دو سطح 2 و 4 درصد وزنی و فاکتور دوم زمان شامل 12 هفته بود. در طول فرایند کمپوست شدن، دما، pH، EC، غلظت نیتروژن کل، درصد کربن آلی و برخی شاخص‌های کیفی همچون شاخص هوموسی‌شدن(HR)، نسبت هوموسی‌شدن(HI)، درجه پلیمریزاسیون(DP) و مجموع مواد هیومیک(HS) اندازه‌گیری شدند. بر طبق نتایج حاصله، برخلاف pH، در مورد دمای توده کمپوست تیمار‌ها تفاوت معناداری با تیمار شاهد داشتند و تیمار زغال‌سنگ در سطح 2 درصد بالاترین دما، تیمار لئوناردیت 2 درصد بیشترین طول مدت زمان فاز ترموفیلی و تیمار‌های لئوناردیت 2 و 4 درصد بالاترین درصد نیتروژن کل را نشان دادند. در این پژوهش زغال‌سنگ در سطح 4 درصد باعث افزایش معنادارEC کمپوست شد. بیوچار و زغال‌سنگ باعث افزایش کربن آلی در بستر‌های کمپوست شدند. تیمار‌های لئوناردیت 2 و 4 درصد بالاترین مقادیر شاخص‌های هوموسی‌شدن (HS، DP، HI، HR) را ایجاد ولی تفاوت معناداری با یکدیگر نداشتند. به طور‌کلی تیمارهای لئوناردیت از لحاظ شاخص‌های رسیدگی کمپوست نهایی و تیمارهای بیوچار و زغال سنگ برای تسریع کمپوست شدن در مراحل اولیه مفید تشخیص داده شدند.