توزیع آب در خاک تحت آبیاری قطره‌ای توسط تحلیل گشتاور با کاربرد دبی‌های مختلف

نویسندگان

1 دانشجوی کارشناسی ارشد، گروه مهندسی آب، دانشکده کشاورزی، دانشگاه تبریز، تبریز

2 دانشگاه تبریز

3 عضو هیأت علمی دانشگاه تبریز

4 گروه مهندسی آب، دانشکده کشاورزی، دانشگاه تبریز

5 دانشگاه تبریز

doi
10.22034/ws.2022.51372.2472
چکیده

در طراحی سیستم آبیاری قطره‌ای، تحلیل گشتاور یک روش با کار آمدی بالا، جامع و گسترده برای توصیف توزیع مکانی آب است. در واقع، مقادیر آب موجود در یک سطح معین از خاک تابع مجموعه‌ای از ویژگی‌های فیزیکی خاک است که تخمین آن نیازمند تعیین داده‌های گسترده‌ای می‌باشد که مجموعه این عوامل به صورت کلی می‌تواند با گشتاورهای درجه اول و دوم آب خاک بیان گردد. در این تحقیق، به‌منظور ارزیابی و تعیین قابلیت روش گشتاوردر برآورد مقادیر آب توزیع شده در خاک توسط آبیاری قطره‌ای سطحی، سه دبی خروجی 2 ، 4 و 6 لیتر بر ساعت به‌کار گرفته شد. برای شبیه‌سازی عددی جریان آب در خاک تحت سه دبی مذکور نرم افزار هایدروس دوبعدی اجرا گردید. نتایج حاصل از شبیه‌سازی برای سه دبی با لحاظ زمان‌بندی متناسب با حجم ثابت آب کاربردی 12 لیتر، برای تعیین محدوده و نحوه توزیع رطوبت در خاک به‌کار برده شد. ابتدا صحت‌سنجی‌ مقادیر حاصله بر مبنای مقایسه با آزمایش‌های تجربی انجام شده و محاسبه مقادیر گشتاورهای مربوط به نحوه توزیع آب در خاک در محیط نرم افزار متلب به انجام رسید. نتایج نشان داد که گشتاورها قابلیت بیان موقعیت مرکز جرم آب توزیع شده در خاک و نحوه توزیع آن نسبت به محورهای x و z را دارا می‌باشند. محدوده توسعه رطوبتی خاک با تطبیق بهینه یک بیضی بر مبنای مقادیر گشتاورهای حاصله شبیه‌سازی گردید. در نهایت نتیجه گرفته شد که مدل تحلیل گشتاور روشی مناسب برای مطالعه نحوه توزیع رطوبت آب در خاک تحت آبیاری قطره‌ای است.