بازنمایی ساختار سیاسی در تحولات آیینهای سوگواری دورۀ صفویه
نویسندگان
1 دانش آموختۀ دکتری زبان و ادبیات فارسی دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران
2 دانشیار زبان و ادبیات فارسی دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران
doi
10.22077/jcrl.2022.4679.1010چکیده
در دورۀ صفویه بهویژه با توجه به رسمیت یافتن مذهب شیعه، آیینهایی با محتوای شیعی در کانون توجه حاکمیت قرار گرفت. یکی از این آیینها، آیینهای سوگواری و دستهگردانی برای شهادت امام حسین (ع) است که در ماه محرم برگزار میشد و در دورۀ صفویه گستردگی و توسعه خاصی یافت. در این دوره برخی تحولات و ویژگیها در آیینهای سوگواری ظاهر شد که به نظر میرسد ملهم از ساختار سیاسی دورۀ صفوی است. این پژوهش در پاسخ به این پرسش شکل میگیرد که مؤلفههای ساختار سیاسی عصر صفویه چگونه در آیینهای سوگواری صفوی بازنمایی میشوند؟ روش این تحقیق تاریخی است و نتیجه بهدستآمده مبین این امر است که آیینهای دستهگردانی محرم با توجه به ریشههای عمیق اعتقادی و ملی و ارادتی که شیعیان در این آیینها به امام سوم خود ابراز میداشتند، دستاویز مناسبی برای بهرهبرداری حکومت صفوی در تقویت بنیادهای حاکمیت بوده است.